|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2004
Lipiec-Sierpień
Ogólne profile ICC uwzględniające właściwości papierów
|
Wszystko zaczęło się na początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy firmy Kodak, Apple, EFI i Adobe dostrzegły konieczność wprowadzenia systemu zarządzania barwą. Rozpoczęto prace nad różnymi systemami, które miały pomóc w rozwiązaniu problemu niespójnego odwzorowania kolorów przez różne urządzenia. Główną przyczyną tych rozbieżności jest fakt, że na różnych etapach przetwarzania barw informacja o nich jest zapisywana na różne sposoby (RGB, CMYK itd.). Dodatkowym utrudnieniem są odmienne charakterystyki barwne – każdy skaner, monitor, drukarka czy wreszcie maszyna drukująca mają inny zakres reprodukcji i w nieco inny sposób odwzorowują barwy.
Efektem rozpoczętych indywidualnie działań było zawiązanie w roku 1993 przez osiem firm Międzynarodowego Konsorcjum ds. Barwy – International Color Consortium (ICC). Opracowany przez nie system profili ICC, został w dużej mierze oparty na systemie ColorSync firmy Apple.
|
Kluczowym i jednocześnie genialnym w swojej prostocie posunięciem było stworzenie standardowej przestrzeni barwnej (profile connection space – CPS), która służy jako niezależny wzorzec. Rozbieżności pomiędzy barwami generowanymi przez poszczególne urządzenia i wzorcem są mierzone, a następnie na podstawie pomiarów jest tworzony profil ICC danego urządzenia. Profil ten pozwala na kompensacje odchyleń. Dzięki tej metodzie uzyskujemy powtarzalny i przewidywalny rezultat niezależnie od sposobu przetwarzania barwy i stosowanych urządzeń (np. skaner-monitor czy monitor-drukarka). Jedynym ograniczeniem są możliwości reprodukcji barwnej poszczególnych urządzeń. Sprzętowe profile ICC są dziś praktycznie nieodzownym elementem każdego urządzenia do obróbki obrazu (aparatów cyfrowych, skanerów, monitorów i drukarek).
Ciekawe jest to, że system profili ICC, stosowany obecnie w profesjonalnej poligrafii najczęściej kończy się na etapie proofingu. Wszyscy dbają o zgodność kolorystyczną materiału wyjściowego, obrazu na monitorze czy wreszcie odbitki próbnej i korzystają z tego przydatnego narzędzia, jakim jest profil ICC. Potem materiały trafiają do drukarni i... drukarzu, męcz się sam. Klient oczywiście oczekuje, że odbitka drukarska będzie dokładnie taka sama jak proof i maszyniści starają się jak mogą, ale drukarnie niezmiernie rzadko stosują profile ICC uwzględniające parametry własnych maszyn.
Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedzi z pewnością jest kilka: brak materiałów i publikacji poświęconych temu tematowi, niewystarczający przepływ informacji pomiędzy grafikiem, przygotowalnią i drukarnią, czy wreszcie powód ekonomiczny – koszty.
Niezgodności barwne odbitki drukarskiej z proofem wynikają przede wszystkim z przyrostu wielkości punktu rastrowego w procesie drukowania. Składa się na to wiele różnych czynników: maszyna drukująca – jej stan techniczny, „kondycja” obciągów, docisk, stosowane farby oraz zadrukowywane podłoże. Oznacza to, że aby uzyskać profil idealny, należy opracować go indywidualnie dla każdej maszyny i dla konkretnego papieru, a nawet farby. Każda zmiana papieru wymaga nowego profilu ICC. Wiąże się to z koniecznością przeprowadzania każdorazowych testów, a także posiadania odpowiedniego urządzenia pomiarowego (spektrofotometr) i oprogramowania, które wygeneruje profil na podstawie wyników pomiaru. Nie zachęca to z pewnością drukarzy do podjęcia tematu, aczkolwiek niektórzy decydują się na takie rozwiązanie. Przynajmniej w zakresie najczęściej stosowanych papierów.
Nowatorskim i, jak pokazuje praktyka, całkiem skutecznym sposobem jest używanie profili ICC uwzględniających właściwości papieru. Sam papier ma najbardziej istotny wpływ na przyrost wielkości punktu rastrowego. Dotyczy to przede wszystkim papierów niepowlekanych i powlekanych matowych, na których przyrosty są największe (dla szorstkich papierów offsetowych przyrost punktów w tonach średnich może osiągać nawet 40%). Wynika to z konieczności zwiększenia docisku podczas drukowania i podawania większej ilości farby, aby zapewnić dobre wypełnienie nierówności papieru. W takim przypadku profil ICC, który zapewni odpowiednią kompensację przyrostu, bardzo polepszy jakość odbitki. Dodatkowo w profilu jest zapisany algorytm odszarzania, który znacznie obniża całkowite pokrycie farbą w ciemnych partiach obrazu. Dzięki temu poprawia się odwzorowanie szczegółów i skraca czas schnięcia. Oszczędzany jest czas i papier, ponieważ właściwą kolorystykę uzyskuje się przy mniejszym zużyciu arkuszy podczas rozruchu drukowania.
Przy sporządzaniu profilu uwzględnia się również stan techniczny maszyn drukujących – testy przeprowadza się na maszynach o różnym stopniu zużycia i uśrednia wyniki.
Co ważne, profile można aplikować na różnych etapach procesu – podczas przygotowywania separacji barwnych (pod warunkiem, że już znamy rodzaj papieru, na którym będzie drukowana dana praca), a także do zamkniętych dokumentów w naświetlarkach klasycznych lub CtP.
Korzyści wynikające ze stosowania ogólnych profili ICC (ogólnych, ponieważ uwzględniają przede wszystkim właściwości danego papieru i zakładają, że sam proces drukowania jest standaryzowany) oferowanych przez producentów papieru są więc ogromne, a co najistotniejsze, same profile są bezpłatne. Wystarczy tylko zacząć ich używać.
Obecnie najczęściej przygotowuje się materiały do druku bez profilu uwzględniającego właściwości papieru lub z profilem dla papieru powlekanego błyszczącego, na którym przyrosty wielkości punktu są stosunkowo niewielkie. Nic dziwnego, że z otrzymanych tą drogą płyt praktycznie nie można uzyskać zadowalającego wydruku na papierach niepowlekanych i powlekanych matowych. Dodatkowo drukarnie nie są zwykle informowane o tym, w jaki sposób przygotowano materiały do druku. Nie wiedzą, czy zastosowano profil ICC, a jeżeli tak, to jaki. W tej sytuacji niezwykle trudno jest osiągnąć wysokiej jakości efekt końcowy.
Jak widać, jedynym warunkiem koniecznym do skutecznego korzystania z ogólnych profili ICC jest komunikacja pomiędzy wszystkimi ogniwami łańcucha produkcji poligraficznej.
Michał Büthner-Zawadzki
Arctic Paper Polska
Literatura
1. Strona internetowa International Color Consortium: http://www.color.org/
2. M. Dec, Wierny jak... kolor, „PCkurier” 15/2000.
3. Przewodnik po papierze niepowlekanym, Arctic Paper AB, 2002.
|
|
|
|
