|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2004
Lipiec-Sierpień
Obróbka introligatorska druków cyfrowych
|
|
Od chwili wej?cia do poligrafii technik druku cyfrowego mamy do czynienia ze stale zwi?kszaj?cym si? jego udzia?em w wolumenie produkcji. Ostatnie targi drupa pokaza?y mnogo?? systemów i rozwi?za?, co z pewno?ci? przyci?gnie kolejn? grup? poligrafów do tego rodzaju druku – zach?cam do lektury sprawozda? targowych. Zaznaczy? jednak trzeba, i? o ile technologie, rozwi?zania techniczne, tusze i tonery rozwijaj? si? b?yskawicznie, to widoczne jest opó?nienie je?eli chodzi o rozwi?zania do dalszej obróbki druków cyfrowych.
|
Drukarnie cyfrowe s? do?? specyficznymi zak?adami poligraficznymi. Z jednej strony supernowoczesna technika ?ci?le nadzorowana przez producenta urz?dze? (tusze, tonery, a cz?sto i pod?o?a s? dostarczane przez tego samego producenta – patrz Xerox), za? z drugiej strony operatorzy sprz?tu, którzy cz?sto wywodz? si? z DTP i na obróbce wyko?czeniowej produktów poligraficznych po prostu si? nie znaj?. Prawd? jest, ?e obecne drukarki, czasami nawet o wydajno?ciach dorównuj?cych wydajno?ciom maszyn offsetowych, dzia?aj? praktycznie bezobs?ugowo, podobnie jak ksero, jednak zawsze otwarte pozostaj? kwestie zwi?zane z samym papierem i tym, co z nim zrobi? po zadrukowaniu.
W sukurs id? tutaj dostawcy maszyn do obróbki ko?cowej. Wiele firm przekona?o si?, ?e „cyfraki” to nie chwilowa moda, która szybko minie, za? korzystne oferty wspó?pracy przy budowie sprz?tu introligatorskiego doprowadzi?y do powstania wielu ciekawych rozwi?za?.
Mamy obecnie na rynku wiele urz?dze? do obróbki wyko?czeniowej druków cyfrowych, na przyk?ad linie do oprawy zeszytowej, oklejarki, z?amywarki, niciarki, a nawet linie do oprawy twardej. Wychodz?c naprzeciw potrzebom stworzono now? generacj? maszyn, cz?sto z ca?kowicie automatycznym narz?dem, tak aby ich obs?uga nie wymaga?a dog??bnej znajomo?ci tematu, a jedynie przyuczenia na stanowisku. Rozwi?zania te umo?liwiaj? prowadzenie produkcji, us?ug poligraficznych w oparciu o niewielk? liczb? personelu, który mo?e skupi? si? na przygotowaniu prac do drukowania, koordynacji wykonania zada? (trzeba wygrywa? na czasie z offsetem).
Oto obrazek niemal idealny: maszyny drukuj?, tu si? papier wk?ada, tam wychodzi zadrukowany, gdzie indziej zostanie z?amany i na przyk?ad zszyty, a? powstanie zeszyt. Czego brakuje do idea?u? Znajomo?ci podstawowych praw rz?dz?cych papierem w trakcie dalszej obróbki, a bez tej wiedzy mo?na bardzo ?atwo si? potkn??. Introligatorowi z wieloletnim sta?em poni?sze wskazówki mog? wydawa? si? banalne, ale w drukarniach cyfrowych rzadko pracuj? introligatorzy.
Bior?c pod uwag? specyfik? produkcji musimy uwzgl?dni? nast?puj?ce czynniki:
• wykonywane zlecenia s? w krótkich seriach, w ró?nych formatach; gramatury papieru mog? równie? si? ró?ni?
• ca?kowity czas wykonania zlecenia musi by? krótki – na tym polega przewaga techniki cyfrowej
• ilo?? makulatury powinna by? zredukowana do minimum; nie do pomy?lenia jest, aby zmarnowa? po?ow? nak?adu na ustawienie na przyk?ad z?amywarki czy zbieraczki
• poza kompleksowymi wysoko-wydajnymi systemami on-line wi?kszo?? obróbki introligatorskiej jest wykonywania na oddzielnych urz?dzeniach
• zamawiane prace cz?sto wymagaj? skomplikowanej obróbki i konieczna jest konsultacja z fachowcem; pami?tajmy, ?e nie wszystkie marzenia zleceniodawcy s? mo?liwe do spe?nienia lub te? koszt ich spe?nienia mo?e wielokrotnie przewy?szy? koszt samego druku.
Zanim omówi? najcz??ciej wyst?puj?ce procesy obróbki wyko?czeniowej, chcia?bym napisa? s?ów kilka na temat papieru i jego zachowania si? podczas obróbki.
Papier
Niemal wszystkie procesy druku cyfrowego nadmiernie wysuszaj? papier. Pó?niej nast?puje wch?anianie przez przesuszony papier wilgoci z powietrza i zwi?zane z tym fa?dowanie i wyginanie si? arkuszy oraz problemy zwi?zane z elektryczno?ci? statyczn?. S? to zjawiska bardzo niekorzystne z punktu widzenia obróbki wyko?czeniowej druków, mog?ce powodowa? problemy podczas kolejnych operacji.
Sposoby zaradzenia problemom:
• je?li jest to mo?liwe, nale?y klimatyzowa? papier – najlepiej w niskich stosach – w okresie pomi?dzy drukowaniem i dalsz? obróbk?
• zaleca si? utrzymywanie wilgotno?ci wzgl?dnej powietrza na poziomie oko?o 50%
• zalecane temperatury to 19–23o
• je?eli chodzi o elektryczno?? statyczn?, mo?na stosowa? dejoniza-tory oraz spraye, podobnie jak w druku offsetowym.
Obróbka wyko?czeniowa
Krojenie
Operacja ta wyst?puje powszechnie. Wi?kszo?? prac jest przed zapakowaniem obcinanych na format. Wiele drukar? cyfrowych nie dysponuje krajarkami introligatorskimi „z prawdziwego zdarzenia” – s? one ci??kie i kosztowne, a przy tym cz?sto niepotrzebne do tego profilu us?ug. Jednak nie ma nic darmo: mniej skomplikowane gilotyny nie maj? na przyk?ad precyzyjnej hydraulicznej regulacji si?y docisku, s? cz?sto mniej dok?adne.
Sposoby zaradzenia problemom:
• podczas krojenia nale?y dba? o w?a?ciwe ci?nienie docisku; zbyt du?y docisk jest niewskazany przy ci??kich i twardych materia?ach
• z uwagi na konstrukcj? wielu mniejszych gilotyn zaleca si? krojenie niskich stosów materia?u, w miar? mo?liwo?ci bez przemieszczania siode?ka
• pami?tajmy o sprawdzeniu stopnia zu?ycia no?a i o jego k?cie!
Z?amywanie
Zmor? jest tutaj p?kanie grzbietów, brak dok?adno?ci.
Sposoby zaradzenia problemom:
• cz?sto jedynym sposobem na p?kaj?ce grzbiety jest nagniatanie (bigowanie), na przyk?ad ok?adki, na klasycznej bigówce
• istniej? specjalistyczne bigi, umo?liwiaj?ce poprawn? obróbk? materia?ów nastr?czaj?cych problemy na z?amywarce, lecz przystawki te s? bardzo drogie (np. Tri-creaser)
• je?eli nasza z?amywarka z powodu swojej konstrukcji nie zapewnia wysokiej dok?adno?ci, wówczas jedynym rozwi?zaniem jest cz?sta kontrola, obni?enie pr?dko?ci pracy; je?eli jest to mo?liwe, wprowad?my w projekcie graficznym pomi?dzy stronami przej?cia tonalne zamiast ostrych linii
• klimatyzowanie papieru pomaga usun?? trudno?ci z jego obróbk?, to znaczy k?opoty z nak?adaniem i elektryczno?ci? statyczn?.
Kaszerowanie
Coraz wi?cej prac, zw?aszcza typu reklamowego, jest kaszerowanych foli?. Wyst?puj? tutaj dwa zagadnienia:
• zmiana koloru produktu – ?adna folia nie jest w stu procentach prze?roczysta i bezbarwna
• w uk?adzie: toner – folia niektóre pigmenty mog? pod wp?ywem podwy?szonej temperatury wchodzi? w reakcj? ze sk?adnikami folii.
Nale?y pami?ta?, i? pokryte foli? wydruki trudno jest dalej obrabia?. Na przyk?ad, aby oklei? ok?adki, trzeba zastosowa? specjalne kleje.
Oprawa zeszytowa
Oprawa zeszytowa druków cyfrowych jest cz?sto wykonywana na zbieraczkach wie?owych, wyposa?onych w przystawki do szycia, z?amywania i obcinania. Podobnie jak w z?amywaniu, bol?czk? jest tutaj p?kanie grzbietu. Niestety, ze wzgl?dów technologicznych wszystkie arkusze po zebraniu s? z?amywane wraz z ok?adk?, co jeszcze pog??bia problem. Jedynym ?rodkiem zaradczym jest tutaj przestrzeganie regu?y z?amywania wzd?u? w?ókien i, je?li to mo?liwe, stosowanie niskich gramatur. W bardziej k?opotliwych przypadkach sensowne jest r?czne zebranie i zszycie nak?adu – unika si? wtedy cz?sto strat i rozczarowa?.
Oprawa klejona
Powszechnie stosowane s? tutaj oklejarki jednozaciskowe, cz?sto o uproszczonej, delikatnej konstrukcji. Trzeba mie? ?wiadomo??, ?e zakres ich pracy jest ograniczony i wykonanie ksi??ki o du?ej grubo?ci mo?e by? niemo?liwe.
Zagadnieniem, na które trzeba zwróci? uwag?, jest dobór kleju – czasami tutaj tkwi klucz do sukcesu. Dobrym rozwi?zaniem jest w wielu przypadkach zastosowanie, je?li czas na to pozwala, kleju na zimno – wi??e on wolno, lecz daje po??czenie o wysokiej elastyczno?ci.
Podsumowanie
W krótkim artykule trudno dok?adnie omówi? wszystkie operacje wchodz?ce w zakres obróbki wyko?czeniowej. Chcia?em tu jedynie zasygnalizowa? czytelnikowi niektóre problemy, z jakimi mo?e si? zetkn??. Doradzam te? stosowanie si? do nast?puj?cych regu?.
• obróbka po druku stanowi bardzo istotny element wykonania pracy i musi by? uwzgl?dniona w kalkulacji kosztów; je?eli nie jeste?my pewni danej technologii, lepiej skonsultowa? si? z fachowcem ni? ponie?? strat?
• szeroko oferowane ma?e, proste urz?dzenia do oprawy, szycia itp. maj? z racji swojej konstrukcji ograniczony zakres zastosowania; dopiero praktyka pokazuje, jakie produkty mo?na na nich przetworzy?; dane techniczne nie zawsze oddaj? realne mo?liwo?ci
• zawsze nale?y kierowa? si? zdrowym rozs?dkiem i gromadzi? do?wiadczenia; baga? do?wiadcze? jest cz?sto kapita?em wi?kszym ni? maszyny, za? kszta?cenie personelu jest najlepsz? inwestycj?.
Witold Glück
|
|
|
|
