|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2004
Wrzesień
Zadrukowywanie tektury falistej na arkuszowych maszynach offsetowych
|
|
Opakowania z tektury falistej są dziś bardzo rozpowszechnione ze względu na swoje właściwości wytrzymałościowe przy masie mniejszej w porównaniu z tekturą litą, możliwość wykonywania nadruków i możliwość recyklingu. Konkurencja rynkowa sprawiła, że nadruk na opakowaniach ciągle ewoluuje. Na początku stosowania opakowań z tektury falistej, kiedy spełniały one tylko swoją podstawową funkcję, to znaczy chroniły produkt, nadruk na nich był prosty i nieskomplikowany. Najczęściej był to tekst z nazwą produktu, informacja o kierunku ustawienia w transporcie i ewentualnie ostrzeżenie, że z produktem należy obchodzić się ostrożnie. Obecnie, kiedy opakowanie spełnia jeszcze dodatkowo ważną rolę marketingową, nadruk staje się coraz bardziej atrakcyjny, ale przez to także bardziej skomplikowany. Na początku wielobarwne nadruki stosowano tylko na opakowaniach jednostkowych. Teraz, kiedy towar często jest wystawiany w sklepie w opakowaniach zbiorczych, atrakcyjny nadruk może być obecny na obu rodzajach opakowań.
|
Zadrukowywanie tektury falistej można realizować za pomocą dwóch technologii: preprintu i postprintu. W technologii preprintu na pierwszym etapie następuje zadrukowywanie papieru na warstwę wierzchnią, a na drugim – łączenie zadrukowanej warstwy płaskiej z innymi elementami tektury falistej. W tej technologii można stosować różne sposoby drukowania, najczęściej są to: offset, fleksografia, wklęsłodruk.
W technologii postprintu nadruk odbywa się bezpośrednio na gotowej tekturze falistej. Nadruk można uzyskać za pomocą technik fleksograficznej, offsetowej, sitodruku, a z cyfrowych sposobów drukowania stosowane jest drukowanie atramentowe (ink-jet). Fleksografia, ze względu na elastyczność form drukowych, może być stosowana do zadrukowywania tektury falistej z różnym rodzajem fali. W drukowaniu offsetowym ograniczeniem jest wysokość fali: obecnie można zadrukowywać tekturę z minifalą. O stosowaniu sitodruku możemy mówić tylko w wypadku drukowania niewielkich nakładów. Drukowanie atramentowe na tekturze falistej można zrealizować na urządzeniu firmy Aprion opartym na technologii Magic.
Jeszcze do niedawna bezpośrednie zadrukowywanie tektury falistej mogło być zrealizowane tylko i wyłącznie techniką fleksograficzną. Możliwość tę fleksografia zawdzięcza niewielkim dociskom w procesie drukowania, które osiąga się dzięki deformacji elastycznych form drukowych. Dzisiaj dzięki zastosowaniu szczególnych rozwiązań konstrukcyjnych w offsetowych wielkoformatowych maszynach drukujących istnieje możliwość zadrukowywania techniką offsetową niektórych rodzajów tektury falistej (tektura z falą E, F i G) w technologii postprint.
Trzech największych na świecie producentów maszyn offsetowych oferuje obecnie urządzenia dające możliwość zadrukowywania tektury falistej z minifalą. Już w 1999 r. firma Koenig&Bauer AG zorganizowała w swym zakładzie w Radebeul pokaz drukowania na swoich maszynach Rapida 105 i Rapida 142 na tekturze z minifalą G. Firma MAN Roland też nie ma większych problemów z bezpośrednim drukowaniem na tekturze falistej – nie tylko z minifalą G, ale także z falą F i E – na maszynach Roland 900. W 2002 roku firma Heidelberg Polska na specjalnym seminarium zaprezentowała bezpośrednie zadrukowywanie tektury falistej z falą G na maszynie Speedmaster CD 102 [1–3].
W porównaniu z techniką fleksograficzną na korzyść druku offsetowego przemawiają następujące argumenty:
• opłacalność offsetu już przy niewielkich nakładach dzięki krótszemu czasowi narządu maszyny offsetowej (offsetowa technika druku jest rentowna przy nakładach około 200 tys. odbitek)
• szybkość, dostępność i niski koszt wykonania form offsetowych
• możliwość szybkiej wymiany form w procesie drukowania
• standaryzacja drukowania offsetowego gwarantująca wysoką jakość odbitek i ich identyczność w ramach jednego nakładu [4,5].
Oczywiście, jak każda technologia, również bezpośrednie drukowanie offsetowe na tekturze falistej oprócz zalet ma i wady. Chodzi tutaj o trudności uwarunkowane z jednej strony rodzajem zadrukowywanego materiału, a z drugiej – możliwościami technologii drukowania i maszyn drukujących. Tektura falista nie jest materiałem jednolitym i ze względu na jej konstrukcję (obecność fali) w drukowaniu zachodzi możliwość pojawienia się widocznego „żeberkowania” na druku (inaczej: efekt „pralki”). Przyczyna tego zjawiska tkwi w nierównomiernym przenoszeniu farby na podłoże. W miejscach odpowiadających szczytom fal farba przenosi się lepiej ze względu na większy docisk. W rezultacie na wydrukowanym obrazie mogą występować smugi bardziej nasyconego i mniej nasyconego nadruku. Im mniejsza wysokość fal i mniejsza odległość między nimi, tym mniejsza możliwość pojawienia się efektu „żeberkowania”. Jakość nadruku jest uzależniona także od właściwości papieru zastosowanego na warstwę wierzchnią tektury falistej. Wykorzystanie powlekanych papierów pokryciowych zmniejsza możliwość występowania tego rodzaj efektu.
Badania przeprowadzone przez firmę MAN Roland wykazały, że ani zwiększenie docisku w procesie drukowania, ani zmiana liniatury rastra (przy stałym docisku) nie mają wpływu na efekt „żeberkowania”. Największy wpływ na powstawanie tego efektu mają właściwości obciągu gumowego. Stosowanie bardzo miękkich obciągów zmniejsza ryzyko występowania efektu „pralki”. Poza tym zastosowanie miękkich i kompresyjnych obciągów powoduje mniejszą deformację fali, co w końcowym efekcie pozytywnie wpływa na pasowanie obrazu graficznego [5]. Na maszynach firmy Heidelberg do drukowania na minifali używano obciągu gumowego Conti-Air Presige firmy ContiTech. Kompresyjność tego obciągu wynosi 20% (dla porównania, kompresyjność normalnego obciągu to 6–7%), twardość – 55oShore A, grubość – 2,3 mm.
Oprócz specjalnego obciągu w drukowaniu na tekturze falistej zaleca się stosowanie specjalnych farb dostosowanych do podłoża. Proces drukowania przeprowadza się z minimalnym dociskiem w celu zapobieżenia spłaszczeniu się fali. Zaleca się zadrukowywanie tektury falistej tak, aby kierunek i profil fali był prostopadły do osi cylindrów.
Konstrukcja wielkoformatowych maszyn drukujących jest zorientowana na zadruk materiałów sztywnych. Maszyny te są wyposażone w cylindry formowe o podwójnym obwodzie, i cylindry przekazujące o podwójnym lub potrójnym obwodzie, co umożliwia przejście arkusza tektury falistej bez uszkodzeń i deformacji. Oprócz tego każda z firm proponuje swoje konkretne dodatkowe urządzenia ułatwiające zadruk arkusza tektury falistej. Atrakcyjność zadrukowywania tektury falistej na maszynach offsetowych wiąże się także z możliwością lakierowania w jednym cyklu produkcyjnym.
Wielobarwne drukowanie offsetowe w połączeniu z nowymi rodzajami wysokojakościowej tektury falistej daje możliwość otrzymania opakowań o bardzo wysokiej jakości.
Switlana Chadżynowa
Literatura
1. S. Jakucewicz. Drukowanie na fali G według Heidelberga. „Opakowanie” nr 19, 2002, s. 34–36.
2. M. Jakubiszyn. Curriculum Vitae tektury falistej. „Przegląd Papierniczy” nr 8 (58), 2002, s. 441–443.
3. S. Jakucewicz. Offset na fali „F”. „Przegląd Papierniczy” nr 9 (56), 2000, s. 533.
4. S. Jakucewicz. Offsetowy druk opakowań w wielu wariantach. „Świat Druku” nr 4, 2000, s. 36–37.
5. M. Nikolajewa. Priamaja pieczat na gofrokartonie na maszynach MAN Rolanda bolszych formatow. „Poligrafia” nr 3, 2001, s. 52–54.
Wynagrodzenie autorskie zostało sfinansowane przez Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych KOPIPOL z siedzibą w Kielcach, z opłat uzyskanych na podstawie art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
|
|
|
|
