|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2004
Październik
Proces produkcji farby spotowej do druku offsetowego arkuszowego
|
Znajomość procesu produkcji farby spotowej, zwanej też mieszaną, pozwala poprawnie zamówić farbę pod kątem konkretnych potrzeb związanych ze specyfiką danego druku.
W druku offsetowym stosuje się przeważnie farby procesowe. Najczęściej spotykany system druku offsetowego z farb procesowych to drukowanie farbami CMYK-owymi, czyli farbami o kolorach: Cyjan, Magenta, Yellow, Black. W celu uzyskania żądanej barwy poszczególne kolory są nanoszone - w odpowiednich proporcjach - na zadrukowywaną powierzchnię. Barwy uzyskiwane przez złożenie barw CMYK-owych wypełniają jedynie część przestrzeni barw. Zakres możliwych do uzyskania barw poszerza drukowanie farbami procesowymi o specjalnej skali barw (np. siedmioma farbami procesowymi). Jednak nie zawsze wskazane jest uzyskiwanie danej barwy poprzez złożenie kolorów procesowych, nie zawsze też daną barwę można uzyskać z farb procesowych. Głównie z tych powodów istnieje potrzeba wykonywania farb o kolorach specjalnych i farby te wykonuje się w mieszalni farb offsetowych.
|
Proces produkcji farby spotowej
Prawidłowo przeprowadzony proces produkcji mieszanych farb offsetowych pozwala uzyskiwać farby o określonych właściwościach. Proces ten przeprowadza się w trzech zasadniczych fazach: faza zlecenia, faza recepturowania i faza produkcji.
Faza zlecenia
W fazie zlecenia dąży się do precyzyjnego określenia właściwości farby mieszanej, co jest niezbędne, aby produkt finalny mógł spełniać oczekiwania zleceniodawcy. Kompletne dane wyjściowe do produkcji farby spotowej uzyskuje się przez:
• określenie rodzaju podłoża, na którym ma być nadrukowana farba (papier kredowany błyszczący, papier kredowany matowy, papier offsetowy lub objętościowy, podłoża niechłonne)
• wskazanie barwy, jaka ma być osiągnięta na wydruku
• dostarczenie konkretnego podłoża, na którym będzie wykonany nadruk
• wskazanie wielkości pimentacji farby, czyli podanie ilości farby (w gramach/m2), która ma umożliwić osiągnięcie w druku danej barwy
• określenie dodatkowych właściwości farby (odporność na ścieranie, odporność na alkohol, alkalia, nitro, możliwość zastosowania do produkcji opakowań typu blister); pomocne w tym jest przekazanie informacji o dalszych etapach produkcji po drukowaniu i o przeznaczeniu druku.
Faza recepturowania - Część laboratoryjna mieszalni
• na podstawie informacji na temat rodzaju podłoża, na którym ma być nadrukowana farba, laboratorium mieszalni dobiera odpowiednie suszki farbowe
• wskazana barwa zostaje zmierzona spektrofotometrem; w ten sposób barwie zostają przypisane dane liczbowe pozwalające umieścić ją w przestrzeni barwnej CIELAB
• na barwę finalną wpływ ma nie tylko kolor farby mieszanej, ale także barwa podłoża; dla uwzględnienia tego zjawiska w recepturze farby wykonuje się spektralny pomiar barwy podłoża
• na podstawie pomiarów spektralnych barwy docelowej i barwy podłoża drukowego program układający receptury (ink formulation) wskazuje szereg propozycji użycia baz pigmentowych, z których mieszalnia, kierując się pewnymi kryteriami wyboru, wybiera jedną recepturę
• na wadze laboratoryjnej do naważek zostają zważone pigmenty - zgodnie z recepturą, z dodaniem suszek i innych stosownych dodatków nadających farbie żądane właściwości; następnie całość zostaje dokładnie przemieszana
• za pomocą urządzenia przeddrukowego farba jest nadrukowywana na paski dostarczonego podłoża drukowego; następnie na podstawie różnicy ciężaru wałka nanoszącego farbę przed przekazaniem farby na pasek podłoża i po jej przekazaniu jest wyliczana grubość naniesionej warstwy farby
• zadrukowany pasek z urządzenia przeddrukowego jest mierzony spektralnie pod kątem zgodności otrzymanej barwy z barwą docelową; miarą zgodności jest odległość DE w przestrzeni barw CIELAB występująca między barwą docelową a barwą uzyskaną; przeważnie nie otrzymuje się zadowalających rezultatów (rezultat zadowalający to deltaE mniejsza od 1) i program ink formulation podpowiada korektę receptury; powtarzane są czynności dokładnie jak po pierwszym pomiarze; w rezultacie osiąga się żądaną barwę metodą kolejnych przybliżeń
• po osiągnięciu zadowalającego rezultatu (deltaE mniejsza od 1) ostateczną decyzję podejmuje się na podstawie naocznej oceny zgodności barwy uzyskanej z barwą docelową; sprawdzenie zbieżności barw jest dokonywane w odpowiednich warunkach oświetleniowych, które gwarantuje kabina świetlna
• jeśli nadruk daną farbą będzie lakierowany, wówczas warstwa lakieru zmieni odczucie barwy; mieszalnia uwzględnia również to, lakierując paski zadrukowane w urządzeniu przedrukowym; jeśli nadruk ma być lakierowany lakierem UV, to zostaje nałożona warstwa lakieru UV, która następnie jest utrwalana w suszarce UV
• nie wszystkie pigmenty są odporne na lakierowanie UV; w farbach lakierowanych tym rodzajem lakieru można stosować drogie pigmenty odporne na odbarwienie po zastosowaniu lakieru UV, ale można też stosować pigmenty podstawowe, jeśli jest ich procentowo niewiele, a po lakierowaniu UV i utrwaleniu nie wykazują odbarwienia; mieszalnia testuje takie rozwiązania z użyciem suszarki UV
• farby mogą być narażone na ścieranie; mieszalnia bada ich odporność na ścieranie za pomocą rub-testera i może zwiększać tę odporność przez modyfikację farby; tym samym urządzeniem można też testować zmiany odporności na ścieranie zachodzące pod wpływem czynników chemicznych, np. alkoholu
• jeśli laboratorium mieszalni uznało, że receptura farby spełnia wszelkie oczekiwania zleceniodawcy, przelicza się ilości użytych składników na ilości produkcyjne
• laboratorium załącza do wyprodukowanej farby wydruki z urządzenia przeddrukowego.
Faza produkcji - Część produkcyjna mieszalni
• Do kotła mieszalnika, umieszczonego na wadze produkcyjnej, nakłada się składniki do produkcji farby według wskazań laboratorium mieszalni z uwzględnieniem odpowiedniej kolejności nakładania komponentów
• składniki farby miesza się w mieszalnikach do uzyskania homogenicznej masy
• próbki farby z mieszalni produkcyjnej zostają przekazane do laboratorium w celu sprawdzenia zgodności barwy z laboratoryjną próbką wyjściową i zarchiwizowania; zarchiwizowana próbka jest punktem odniesienia w sytuacjach spornych (w przypadku, gdyby zleceniodawca samodzielnie zmienił skład farby i taką reklamował) oraz dla zbadania powtarzalności produkcji (w przypadku ponownego zamówienia takiej samej farby)
• farby zostają nałożone do puszek, puszki zamyka się, etykietuje i dołącza paski z przeddrukarki.
opracował: Dariusz Biegacz
konsultacja: Paweł Kępa
|
|
|
|