|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2005
Grudzień
Nowe wymagania w zakresie gospodarowania odpadami w zakładach poligraficznych
|
Przynależność Polski do Unii Europejskiej nakłada na polskie ustawodawstwo konieczność aktualizacji obowiązujących przepisów prawnych, tak aby bieżące przepisy krajowe zawierały wprowadzane uregulowania unijne. W ustawie z dnia 29 lipca 2005 roku o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw[1] zostały wprowadzone do prawa polskiego między innymi zmiany dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych z 2004 i 2005 roku, przepisy dyrektywy 2000/76/WE o spalaniu odpadów oraz dyrektywy 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów, a także szereg innych uregulowań unijnych dotyczących odpadów, które powinny być wprowadzone z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.
Ustawa z 29 lipca 2005 roku wprowadza zmiany między innymi w prawie ochrony środowiska oraz w ustawach o odpadach, o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, oraz w ustawie o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej.
Kolejna nowelizacja przepisów ma na celu poprawę sposobu zarządzania gospodarką odpadami także w zakładach przemysłowych, tak aby osiągnąć wymagany przez Unię Europejską poziom redukcji odpadów kierowanych na składowiska.
|
Nowelizacja ustawy o odpadach
Nowelizacja ustawy o odpadach[2] wprowadza nowy rodzaj odpadów. Są to odpady z wypadków, powstałe podczas prowadzenia akcji ratowniczej lub gaśniczej. Jeżeli odpady powstały w wyniku poważnej awarii, w tym awarii przemysłowej, to ich wytwórca powinien w ciągu 30 dni przedłożyć informację o powstałych odpadach oraz o sposobie ich zagospodarowania. Ważną sprawą jest również odzyskiwanie energii z odpadów. Termiczne przekształcanie odpadów możliwe jest wyłącznie w dostosowanych do tego instalacjach: spalarniach lub współspalarniach odpadów. Nowe przepisy kładą nacisk na konieczność selektywnej zbiórki odpadów, i to zarówno w zakładach przemysłowych, jak i w gospodarstwach domowych. Odrębnie trzeba będzie zbierać baterie i akumulatory oraz zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.
Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
W lipcu bieżącego roku została uchwalona ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym[3], wprowadzająca regulacje prawne obowiązujące w Unii Europejskiej. Ustawa wdraża do ustawodawstwa polskiego postanowienia dyrektywy 2002/96/WE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Ustawa określa wymagania, jakim powinien odpowiadać sprzęt elektryczny i elektroniczny wyprodukowany i wprowadzany na terytorium Polski, importowany lub nabywany w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia, oraz obowiązki producentów, importerów i dystrybutorów sprzętu elektrycznego i elektronicznego mające na celu ograniczenie ilości odpadów powstałych ze sprzętu oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu odzysku i recyklingu.
Dla producentów i użytkowników sprzętu elektrycznego i elektronicznego ustawa wprowadza następujące wymagania i obowiązki:
• wprowadzający sprzęt jest zobowiązany do zorganizowania i sfinansowania zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu wprowadzonego po dniu 13 sierpnia 2005 roku, oraz ze sprzętu wprowadzonego przez niego na teren kraju przed dniem 13 sierpnia 2005 roku, jeżeli zużyty sprzęt jest zastępowany przez sprzęt tego samego rodzaju, co sprzęt dostarczony przez wprowadzającego; w drugim przypadku częścią kosztów zbierania, przetwarzania, odzysku i recyklingu można obciążyć użytkownika (na podstawie zawartego porozumienia)
• wprowadzany na teren Polski sprzęt elektryczny i elektroniczny, który podlega selektywnej zbiórce i nie może być usuwany z innymi odpadami, powinien posiadać oznaczenie według wzoru podanego w załączniku nr 3 do ustawy
• użytkownik sprzętu elektrycznego lub elektronicznego obowiązany jest do oddania zużytego sprzętu zbierającemu taki sprzęt; zabrania się umieszczania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego z innymi odpadami
• demontaż zużytego sprzętu, obejmujący usunięcie z tego sprzętu składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych (według załącznika nr 2 do ustawy), może być prowadzony wyłącznie w zakładzie przetwarzania spełniającym określone w ustawie wymagania.
Zmiany w dokumentach
Nowelizacja ustawy o odpadach wprowadza również zmiany w rodzajach dokumentów, jakie wytwarzający odpady powinien przedstawić starając się o uzyskanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub przedłożenie informacji o wytwarzanych odpadach (w zależności od rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów). Do wszystkich tych dokumentów wytwórca odpadów powinien dołączyć opis dalszego sposobu gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, a także wskazać miejsce, sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów.
Istotną zmianą jest również fakt, że po przekazaniu odpadów (udokumentowanym kartą przekazania odpadów) odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przenosi się na następnego posiadacza odpadów, który musi mieć zezwolenie właściwego organu i być wpisanym do rejestru prowadzenia działalności w zakresie zbierania, odzysku, unieszkodliwiania odpadów, lub mieć koncesję na prowadzenie składowiska odpadów.
W przypadku przekazania niektórych rodzajów odpadów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska[4] osobie fizycznej w celu wykorzystania na jej własne potrzeby nie jest konieczne pozwolenie na transport odpadów, nie trzeba również wypełniać karty przekazania odpadu.
Nowa definicja opakowania
Nowelizacja ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych[5] wprowadziła nową definicję opakowania. Opakowaniami w rozumieniu ustawy są wprowadzone do obrotu wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów, przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji wszelkich produktów, od surowców do towarów przetworzonych, a także części opakowań i elementy pomocnicze połączone z opakowaniami i przeznaczone do tego samego celu, co dane opakowanie.
Omawiana ustawa nałożyła na producentów obowiązek wytwarzania opakowań z uwzględnieniem wymogów związanych z ochroną środowiska. Wprowadziła konieczność dokonywania oceny ekologicznej opakowań wprowadzanych na krajowy rynek. Ocenę ekologiczną opakowań może przeprowadzić – według systemu oceny zgodności wyrobu z normami zharmonizowanymi – również producent opakowań.
Ocena zgodności opakowań
Zgodnie z ustawą o systemie oceny zgodności[6] przedsiębiorstwa odpowiedzialne za wprowadzenie na rynek produktów w opakowaniach obowiązane są do przeprowadzenia oceny zgodności opakowań (a także ich części) pod kątem wymagań zawartych w normach zharmonizowanych z dyrektywą 94/62/WE. Procedury i kryteria przeprowadzania takich ocen zawarte są w grupie norm PN-EN 13427-13432:2002.
Ocenie zgodności podlegają następujące parametry:
• zawartość metali ciężkich (maksymalna suma zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu nie może przekraczać 100 mg/kg)
• minimalizacja masy i objętości opakowania (redukcja powstawania odpadów „u źródła”)
• przydatność opakowania do odzysku (materiałowego lub organicznego lub w postaci energii) lub recyklingu
• możliwość wielokrotnego użycia.
Zakłady poligraficzne muszą się liczyć z tym, że choć wykonując opakowania na zlecenie nie będą prawnie zobowiązane do oceny zgodności wyprodukowanych opakowań (to zamawiający najczęściej pakuje w nie swój produkt i wprowadza na rynek), to jednak w trosce o dobre kontakty ze zleceniodawcą będą musiały gromadzić informacje odnośnie do surowców i materiałów stosowanych do produkcji opakowań pod kątem zawartych w wymienionych normach wymagań (np. atesty na karton, tekturę, farby itp.) i udostępniać je firmom zlecającym wykonywanie opakowań.
Obowiązki producentów i dystrybutorów
Producenci, importerzy i dystrybutorzy wprowadzający do obrotu środki niebezpieczne w opakowaniach są obowiązani ustalić wysokość kaucji na opakowania jednostkowe tych środków nie niższą niż 10% i nie wyższą niż 30% ceny środka niebezpiecznego zawartego w tym opakowaniu. Mają oni również obowiązek na własny koszt odebrać od użytkownika opakowania i odpady opakowaniowe po tych środkach. Powinni również informować użytkowników produktów w opakowaniach o dostępnych systemach zwrotu, zbierania i odzysku, w tym możliwości recyklingu opakowań i odpadów opakowaniowych.
Użytkownik produktów niebezpiecznych (w opakowaniach), takich jak substancje i preparaty chemiczne sklasyfikowane jako bardzo toksyczne (T+), toksyczne (T), rakotwórcze kategorii 1 lub 2, działające szkodliwie na rozrodczość kategorii 1 lub 2, mutagenne kategorii 1 lub 2 lub niebezpieczne dla środowiska z przypisanym symbolem N, jest obowiązany zwrócić sprzedawcy (który ma obowiązek pobrać kaucję za opakowania wymienionych substancji i preparatów) opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po tych substancjach pod karą grzywny.
Opakowania po preparatach i materiałach niebezpiecznych powinny być zwrócone do sprzedawcy (zwrot kaucji) – nie wchodzą wówczas do ewidencji odpadów niebezpiecznych w zakładzie poligraficznym.
O obowiązkach przedsiębiorców i opłacie produktowej
Szczegółowe obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami opakowaniowymi reguluje ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej[7] z późniejszymi zmianami, nowelizowana również ustawą z dnia 29 lipca 2005 r.[1].
Ustawa dotyczy:
• przedsiębiorców wprowadzających na terytorium kraju produkty w opakowaniach określonych w załączniku nr 1 do ustawy (tabela 1)
• przedsiębiorców wprowadzających na terytorium kraju produkty (akumulatory, baterie, oleje, lampy wyładowcze, opony) określone w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy
• przedsiębiorcę, który pakuje w opakowania określone w załączniku nr 1 do ustawy produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je na rynek krajowy
• przedsiębiorcę, który zlecił wytworzenie produktu lub produktu w opakowaniu, i którego oznaczenie (znak towarowy, nazwa firmy, nazwa przedsiębiorcy itp.) zostało umieszczone na produkcie lub produkcie w opakowaniu
• przedsiębiorców wprowadzających na terytorium kraju produkty lub produkty w opakowaniach w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własne.
Ustawa wprowadza obowiązek odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań określonych w załączniku nr 1 do ustawy (tabela 1).
Wyżej wspomniana ustawa nakłada na wytwórców i importerów produktów w opakowaniach (wymienionych w tabeli 1) obowiązek:
• zapewnienia do 31 grudnia 2007 roku co najmniej 50% poziomu odzysku odpadów opakowaniowych łącznie dla wszystkich rodzajów opakowań, w których wprowadzili produkty na rynek krajowy
• zapewnienia do 31 grudnia 2014 roku co najmniej 60% poziomu odzysku odpadów opakowaniowych łącznie dla wszystkich rodzajów opakowań, w których wprowadzili produkty na rynek krajowy
• osiągnięcia do 31 grudnia 2014 roku docelowego poziomu odzysku i recyklingu co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 4a do ustawy (tabela 2).
Roczne poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych w poszczególnych latach do końca 2007 roku określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 maja 2005 roku[8]. Tak więc już za 2006 rok przedsiębiorcy wprowadzający na rynek towary w określonych w tabeli opakowaniach będą musieli rozliczyć się z 43% odzysku wszystkich wprowadzonych na rynek opakowań.
Procesy odzysku i recyklingu
Poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych stanowi wyrażona w procentach wartość ilorazu masy lub ilości odpadów opakowaniowych poddanych odpowiednio odzyskowi lub recyklingowi oraz masy lub ilości opakowań w określonym czasie.
Przy obliczaniu osiągniętych poziomów odzysku dla odpadów opakowaniowych do odzysku zalicza się procesy R1–R9, R13 i R14 wymienione w ustawie o odpadach[2] (tabela 3).
Przy obliczaniu osiągniętych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych do recyklingu zalicza się procesy R2–R9 i R 14 wymienione w ustawie o odpadach[2] (tabela 3).
Odzyskiem jest:
• takie przekształcenie odpadów, które prowadzi do odzysku energii (termiczne przekształcenie odpadów w celu odzyskania energii)
• recykling materiałowy i surowcowy
• recykling organiczny.
Nie jest odzyskiem składowanie odpadów na składowisku, termiczne przekształcanie odpadów bez odzysku energii, a także ponowne użycie opakowania wielokrotnego użytku.
Naliczanie opłaty produktowej
W przypadku, kiedy przedsiębiorca wprowadzający na rynek towary w opakowaniach (z tworzyw sztucznych, aluminium i blachy stalowej, a także z papieru i tektury, szkła gospodarczego i drewna) nie osiągnie wymaganego poziomu odzysku i recyklingu, ustawa wprowadza obowiązek naliczania opłaty produktowej.
Wysokość opłaty produktowej wynika z Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat produktowych[9]. Oblicza się ją oddzielnie dla odzysku i recyklingu, dla każdego rodzaju opakowań. Nie wnosi się opłaty produktowej, której łączna roczna wysokość dla wszystkich rodzajów opakowań wynosi mniej niż 50 zł.
Naliczanie opłaty produktowej następuje pod koniec roku kalendarzowego za cały rok w terminie do 31 marca następnego roku. Jednocześnie przedsiębiorca obowiązany jest do złożenia sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej do marszałka województwa zgodnie z podanymi w ustawie wymaganiami. Przedsiębiorca jest ponadto obowiązany do prowadzenia ewidencji (ilościowej lub wagowej) dotyczącej wprowadzania opakowań na rynek oraz prowadzenia ewidencji odrębnie dla odzysku, odrębnie dla recyklingu opakowań (ilościowo lub wagowo).
Nowe definicje opakowań i odpadów
Nowelizacja ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej[7] wprowadza nową definicję opakowania wielomateriałowego i określa sposób obliczania masy tego typu opakowań.
Opakowanie wielomateriałowe to opakowanie wykonane z co najmniej dwóch różnych materiałów, tak że nie można ich rozdzielić w sposób ręczny lub przy zastosowaniu prostych metod mechanicznych. Całą masę tego opakowania uwzględnia się w masie opakowań, których rodzaje wymieniono w załączniku nr 1 do ustawy (tabela 1), według rodzaju materiału, którego zawartość w masie opakowania wielomateriałowego jest największa.
Odpady opakowaniowe można zdefiniować w taki sposób: to wszystkie opakowania, w tym opakowania wielokrotnego użytku wycofane z ponownego użycia, stanowiące odpady w rozumieniu przepisów o odpadach, powstające z opakowań, których rodzaje wymienione są w załączniku nr 1 do ustawy (tabela 1), z wyjątkiem odpadów powstających w procesie produkcji opakowań.
Odpady powstałe przy produkcji opakowań powinny być poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu zgodnie z wymaganiami zawartymi w ustawie o odpadach.
Przedsiębiorcy mogą zlecić swoje obowiązki w zakresie odzysku i recyklingu „organizacji odzysku”, która musi spełniać wymagania określone w ustawie o odpadach[2].
Odpady opakowaniowe w zakładach poligraficznych
W zakładach poligraficznych odpadami opakowaniowymi będą opakowania wyrobów poligraficznych bezpośrednio wprowadzane na rynek krajowy, np. papier i folie do pakowania książek, koperty do pakowania kalendarzy, opakowania zbiorcze i inne, podobne do wymienionych opakowania. Najczęściej jednak zakład poligraficzny wykonuje wyroby poligraficzne na zlecenie (wydawnictwa, agencji reklamowej, producenta różnych wyrobów – na przykład spożywczych, kosmetycznych itp.) – obowiązek odzysku i recyklingu powstaje wówczas u zleceniodawcy, który wprowadza wyrób na rynek krajowy. W przypadku niewywiązania się z obowiązku wymaganego poziomu odzysku lub recyklingu zleceniodawcy muszą zapłacić opłatę produktową.
Obowiązki wytwórcy lub posiadacza odpadów według aktualnych przepisów prawnych
Odpady produkcyjne
1. Odpady niebezpieczne (ustawa o odpadach).
Obowiązki wytwórcy odpadów wobec odpowiednich organów ochrony środowiska pozostają w zależności od ilości wytwarzanych odpadów:
• do 0,1 Mg/rok – wymagane przedłożenie informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobie gospodarowania wytwarzanymi odpadami (ewidencja uproszczona: potrzebna tylko karta przekazania odpadu)
• 0,1–1 Mg/rok – wymagane uzyskanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi (ewidencja całkowita: potrzebne karty ewidencji odpadu i przekazania odpadu)
• powyżej 1 Mg/rok – wymagane pozwolenie na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych (ewidencja całkowita: jw.).
Natomiast bez względu na ilość istnieje obowiązek segregacji odpadów niebezpiecznych i przekazania odpadów specjalistycznym firmom do unieszkodliwienia.
2. Odpady inne niż niebezpieczne (ustawa o odpadach).
Także w tym przypadku obowiązki wytwórcy odpadów wobec odpowiednich organów ochrony środowiska pozostają w zależności od ilości wytwarzanych odpadów:
• do 5 Mg/rok – nie ma obowiązku informowania i uzyskiwania pozwoleń (ewidencja uproszczona)
• 5–5000 Mg/rok – wymagane przedłożenie informacji o wytwarzanych odpadach i o sposobie gospodarowania nimi (ewidencja całkowita)
• powyżej 5000 Mg/rok – wymagane pozwolenie na wytwarzanie odpadów (ewidencja całkowita).
Konieczna jest segregacja odpadów w zależności od rodzajów i przekazanie ich specjalistycznym firmom.
Odpady opakowaniowe
1. Opakowania po środkach niebezpiecznych (ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych).
Nie ma obowiązku wobec organów ochrony środowiska. Opakowania po środkach niebezpiecznych nie wchodzą do ewidencji użytkownika środków niebezpiecznych. Jest natomiast obowiązek zwrotu opakowań do miejsca zakupienia środków niebezpiecznych (zwrot kaucji za opakowanie).
2. Opakowania po środkach innych niż niebezpieczne (ustawa o odpadach).
Obowiązki wytwórcy odpadów wobec odpowiednich organów ochrony środowiska pozostają w zależności od ilości wytwarzanych odpadów:
• do 5 Mg/rok – nie ma obowiązku informowania i uzyskiwania pozwoleń (ewidencja uproszczona)
• 5–5000 Mg/rok – wymagane przedłożenie informacji o wytwarzanych odpadach i o sposobie gospodarowania nimi (ewidencja całkowita)
• powyżej 5000 Mg/rok – wymagane pozwolenie na wytwarzanie odpadów (ewidencja całkowita).
Konieczna jest segregacja opakowań w zależności od rodzaju i przekazanie ich specjalistycznym firmom.
3. Opakowania po produktach nabytych w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własne (o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej).
Obowiązuje sprawozdanie roczne o ilości opakowań, w których sprowadzono produkty, oraz o osiągniętym poziomie odzysku i/lub recyklingu opakowań w zależności od rodzaju opakowania, a w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i/lub recyklingu opakowań – sprawozdanie o naliczonej opłacie produktowej i wniesienie naliczonej opłaty.
Jest wymagana ewidencja ilościowa lub wagowa opakowań, w których sprowadzono produkty, oraz ewidencja odzysku i /lub recyklingu opakowań po sprowadzonych produktach.
4. Opakowania po produktach wprowadzonych bezpośrednio na rynek (ustawa o obowiązkach przedsiębiorców...).
Obowiązuje sprawozdanie roczne o ilości wprowadzonych na rynek opakowań z produktami oraz o osiągniętym poziomie odzysku i/lub recyklingu – jw.
Jest wymagana ewidencja ilościowa lub wagowa wprowadzonych na rynek opakowań z produktami i ewidencja odzysku i/lub recyklingu opakowań po wprowadzonych produktach.
Barbara Stankiewicz
Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Poligraficznego
Literatura
1. Ustawa z dnia 29 VII 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 175 z dnia 12 IX 2005 r., poz. 11458.
2. Ustawa o odpadach – Dz.U. Nr 62 z dnia 20 VI 2001 r., poz. 628 z późniejszymi zmianami.
3. Ustawa z dnia 29 VII 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – Dz.U. Nr 180 z dnia 20 IX 2005 r., poz. 1495.
4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 V 2002 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, nie będącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby – Dz.U. Nr 74 z dnia 14 VI 2002 r., poz. 686.
5. Ustawa z dnia 11 V 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych – Dz.U. Nr 63 z dnia 22 VI 2001 r., poz. 638 z późniejszymi zmianami.
6. Ustawa z dnia 30 VIII 2002 r. o systemie oceny zgodności – tekst jednolity Dz.U. Nr 204 z dnia 17 IX 2004 r., poz. 2087 z późniejszymi zmianami.
7. Ustawa z dnia 11 V 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej – Dz.U. nr 63 z dnia 22 VI 2001 r., poz. 639 z późniejszymi zmianami.
8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 V 2005 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych – Dz.U. Nr 103 z dnia 13 VI 2005 r., poz. 872 (obowiązuje od 1 I 2006 r.).
9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 VIII 2005 r. w sprawie stawek opłat produktowych – Dz.U. Nr 157 z dnia 19 VIII 2005 r., poz. 1325 (obowiązuje od 1 I 2006 r.).
|
|
|
|
