|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2003
Czerwiec
Nowe możliwości drukowania i uszlachetniania druków w offsecie arkuszowym
|
Wielki wyścig marketingowy właściwie we wszystkich sektorach gospodarczych związany jest nierozerwalnie z przemysłem poligraficznym. Otacza nas bowiem świat druku i nikt chyba nie zaprzeczy, że każdy produkt zwiększa zdecydowanie swoją atrakcyjność poprzez właściwą oprawę poligraficzną. Dotyczy to szeroko rozumianych materiałów reklamowych, opakowań produktów, etykiet, środków użytkowych, prasy.
Najpopularniejszą metodą drukowania jest oczywiście technika offsetu arkuszowego. Stałym rozwojem i poszerzaniem możliwości technologicznych zajmują się zarówno dostawcy maszyn drukujących, urządzeń towarzyszących, jak i producenci materiałów pomocniczych.
|
Tematem tym zajmują się również bardzo intensywnie naukowcy w większości laboratoriów fabryk farb graficznych. Wydawałoby się, że wszystko na temat farb offsetowych już wymyślono, jednak ciągły rozwój techniki i wyrafinowane wymogi odbiorców wymuszają ciągłą pracę nad doskonaleniem istniejących produktów i wprowadzaniem nowych rozwiązań.
W ostatnich czasach pojawiły się produkty dla techniki druku offsetowego, które zdecydowanie zwiększają możliwości uzyskiwania ciekawszych efektów wizualnych gotowych produktów, upraszczają procesy drukowania lub też w sposób ściśle określony dostosowują walory opakowań do wymogów producentów specyficznych towarów.
Są to między innymi:
• farby o połysku perłowym
• farby hybrydowe
• farby neutralne sensorycznie
• farby ekologiczne bez olejów mineralnych do drukowania na maszynach wielokolorowych
• farby dyspersyjne metaliczne
• lakier dyspersyjny o super wysokim połysku.
Farby o połysku perłowym
Pigmenty perłowe naśladują naturalne zjawisko występujące np. w muszlach, perłach, skrzydłach motyli, a połysk pigmentów jest efektem zjawiska załamania światła, zwanego w fizyce inter-ferencją. Wielorakie efekty barwne, jakie można uzyskać, zależą od grubości warstwy, od której odbija się promień świetlny, od liczby załamań graniczących ze sobą substancji, ich transparentności, powleczenia i wielokrotności odbijania się światła.
Drukowanie farbami perłowymi stwarza wiele dodatkowych możliwości kreatywnego wytwarzania druków, szczególnie wysokojakościowych prospektów, etykiet i opakowań. Pigmenty perłowe stosowane były dotychczas wyłącznie we wklęsłodruku, fleksografii lub sitodruku, i dopiero teraz przez zastosowanie specjalnej technologii dyspergowania i zwilżania możliwe było wyprodukowanie na ich bazie także offsetowej farby arkuszowej.
Pigmenty perłowe zbudowane są warstwowo na bazie naturalnego minerału - miki, otoczonej cienką warstewką dwutlenku tytanu lub tlenku żelaza. Stwarza to zwielokrotnienie powierzchni granicznych, co potęguje efekt interferencji (rys. 1).
Efekty świetlne, które można uzyskać stosując farby perłowe, zależne są od rodzaju pigmentu i wielkości jego cząsteczek, które nie mogą być w offsecie większe niż 25 µm. Większy rozmiar cząsteczek pigmentów może powodować problemy podczas przenoszenia i można je stosować tylko jako dodatek do lakierowania w wieżyczkach lakierujących z zespołem rakli komorowych lub w innych technikach druku. To właśnie wielkość cząsteczek, wynosząca dotychczas około 60-100 µm, stanowiła przeszkodę w stosowaniu pigmentów perłowych w druku offsetowym.
Drukowanie farbami perłowymi z kałamarza farbowego maszyny arkuszowej odbywa się zasadniczo w standardowy sposób, z wyjątkiem zalecenia, aby zastosować specjalny obciąg gumowy, który ma zapobiegać szybkiemu osadzaniu się pigmentu na gumie, oraz że należy unikać drukowania partii rastrowych o liniaturze wyższej niż 34 l/cm, ponieważ mogą pojawiać się problemy z przenoszeniem płytek pigmentów.
W zależności od kolejności drukowania można różnicować efekty druku. Farby perłowe można stosować do wykonywania poddruków lub też stosować je do uszlachetnienia zadrukowanych już arkuszy, na całej powierzchni lub tylko wybiórczo, za każdym razem uzyskując zupełnie inny, niezwykle interesujący efekt wizualny.
Farby hybrydowe
Niedawno pojawiła się nowa generacja farb, określana mianem „hybrydowych”. Koncepcja ich powstania pojawiła się przede wszystkim wraz z potrzebą lakierowania na mokro w linii farb konwencjonalnych lakierem utrwalanym promieniami UV, bez potrzeby stosowania pośredniego lakieru dyspersyjnego. Zadrukowane farbami konwencjonalnymi arkusze, szczególnie w miejscach o wysokim kryciu farbą, nie nadają się do takiego lakierowania. Różnice systemów spoiw i mechanizmów schnięcia mogą powodować problemy z wzajemnym przyjmowaniem się warstw, zjawiskiem matowienia i utratą połysku warstewki lakieru podczas dłuższego składowania gotowych druków. Oczywiście posiadacze maszyn z podwójnym zespołem lakierującym nie mają takiego problemu, ponieważ w takich wypadkach stosuje się jako warstwę pośrednią wodny lakier podkładowy.
Jak mają się uporać z tym problemem drukarnie posiadające maszyny tylko z jedną wieżyczką lakierującą? Pozostaje drukowanie farbami UV (kłopotliwe jest utrzymanie równowagi farba/woda), suszenie i lakierowanie lakierem UV.
Aby rozwiązać problemy lakierowania farb konwencjonalnych w linii lakierem UV, rozpoczęto produkcję zupełnie nowego rodzaju farb, które określa się mianem „hybrydowych”. W ich skład wchodzą mieszanki konwencjonalnych pokostów i żywic, a także tych stosowanych dotychczas tylko w systemach utrwalanych promieniami UV.
Farby hybrydowe pozwalają uzyskać także zdecydowanie wyższy efekt połysku po lakierowaniu lakierem utrwalanym promieniowaniem UV niż w offsecie konwencjonalnym, a także lepszą odporność na ścieranie gotowych druków. Jedynym mankamentem, którego nie daje się jeszcze całkowicie wyeliminować, są nieznaczne różnice w połysku pomiędzy miejscami na arkuszu z wysokim i niskim nałożeniem farby. Przyczyną tego zjawiska jest fakt, że lakier UV nakładany jest na niezaschniętą część konwencjonalnego spoiwa, a powstanie szczególnej mieszanki farba-lakier powoduje obniżenie połysku. Środkiem zaradczym jest wymóg pośredniego suszenia arkuszy po drukowaniu, a przed lakierowaniem, tak aby utwardzić całkowicie część spoiwa UV w farbie. Także wysokie prędkości maszyny mogą potęgować nasilanie się zjawiska różnic w połysku.
Pośrednie utrwalanie promiennikami UV powinno się dostosować do realizowanych zleceń. Zaleca się je np. przy stosowaniu farb o ciemnych barwach, drukowaniu dużych płaszczyzn aplowych lub też przy wysokich prędkościach maszyny.
Dodatkowe walory stosowania farb hybrydowych to:
• wysoka intensywność barw
• bardzo dobra przyczepność warstwy lakieru do farby
• niski przyrost punktów rastrowych podczas drukowania
• możliwość drukowania z użyciem normalnych wałków, a co za tym idzie wyeliminowanie specjalnego wyposażenia maszyny
• mycie bez użycia zmywaczy UV.
Stosowanie farb hybrydowych stwarza także nowe możliwości uzyskiwania ciekawych efektów wizualnych. Farby te same w sobie tworzą bowiem matową powierzchnię i poprzez umiejętny dobór następujących etapów wykończenia można dowolnie sterować jednoczesnym powstawaniem płaszczyzn o wysokim połysku lub efekcie matowości. Także jednoczesne stosowanie farb konwencjonalnych i hybrydowych pozwala na uzyskiwanie dodatkowych efektów kontrastowości.
Obserwacje odporności konwencjonalnych wałków na działanie farb hybrydowych (pęcznienie, kurczenie) dowodzą, że nie jest konieczne stosowanie specjalnych pokryć. Producenci farb uważają jednak, że w przypadkach, gdy produkcja przy zastosowaniu farb hybrydowych stanowi powyżej 30% całej produkcji, powinno się stosować tzw. obciągi mieszane, dostosowane zarówno do farb konwencjonalnych, jak i utrwalanych UV.
Farby hybrydowe produkowane są w kolorystyce farb triadowych, według skali Pantone (z wyjątkiem kolorów tzw. fluorescencyjnych), metaliczne złote i srebrne, i białe podkładowe.
Wiedza w zakresie szerokiego stosowania tego typu farb znajduje się w pewnym stopniu w fazie ciągłego rozwoju, ze względu na brak powszechności ich stosowania. Dostawcy wszystkich materiałów doskonalą swoją wiedzę poprzez ciągłą wymianę informacji, ale tak dzieje się w przypadku nowych produktów. Mamy nadzieję, że w naszym kraju wkrótce ruszy pierwsza maszyna do drukowania farbami hybrydowymi* i będziemy mogli wszyscy korzystać również z opinii polskich drukarzy.
Farby neutralne sensorycznie
Jest to kolejny specyficzny rodzaj farb, który podlega właściwie nieustającemu procesowi udoskonalania technologii ich produkcji.
Zadrukowywanie opakowań na produkty wrażliwe organoleptycznie wymaga stosowania materiałów, które muszą być neutralne sensorycznie. Wprowadzenie do produkcji choćby jednego elementu nie spełniającego wymogu neutralności może zaburzyć ochronną funkcję opakowania. Dotyczy to podłoża drukowego, lakierów, klejów, środków pomocniczych, no i oczywiście farb. Do niedawna sądzono, że do zadruku tego typu opakowań wystarczą farby o niskim zapachu własnym, jednak producenci produktów spożywczych i tytoniowych zaostrzyli wymogi dotyczące jakości opakowań, a co za tym idzie odpowiedniego doboru surowców używanych do ich produkcji, w tym także farb graficznych.
W krajach Unii Europejskiej opracowano wiele norm dotyczących właściwości opakowań na środki spożywcze i należy się spodziewać, że Polska po wstąpieniu do Unii tym przepisom będzie się musiała podporządkować.
Okazało się, że nie jest możliwe wyprodukowanie jednej serii farb, która mogłaby spełniać w maksymalny sposób wszystkie specyficzne wymogi producentów opakowań, dlatego też opracowano nowe serie farb o niskim zapachu własnym:
• farby o ograniczonej migracji w podłoże drukowe
• farby redukujące powstawanie heksanalu
• farby do bezpośredniego kontaktu z żywnością.
Farby o ograniczonej migracji w podłoże
Jest to najnowsza seria farb o niskim zapachu własnym, która charakteryzuje się ograniczoną migracją niepożądanych składników w podłoże drukowe. Wytyczne Unii Europejskiej i europejskie przepisy dotyczące obrotu środkami spożywczymi określają reguły wytwarzania opakowań i zabraniają stosowania surowców mogących w swoim składzie chemicznym zawierać substancje szkodliwe dla zdrowia, które mogłyby z powierzchni opakowania przedostawać się na zapakowany produkt. Dozwolone są jedynie takie środki, które nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, są bezwonne, nie mają wpływu na zmiany smaku, a które z technicznego punktu widzenia są niezbędne podczas procesu produkcji opakowania.
W ostatnich czasach obserwuje się wzrost zainteresowania tzw. opakowaniami pierwotnymi, to znaczy takimi, których niezadrukowana strona podłoża drukowego styka się bezpośrednio z pakowanym produktem. Czy jest ona rzeczywiście pozbawiona szkodliwych substancji? Przecież nie da się uniknąć podczas drukowania sytuacji, kiedy arkusze stykają się ze sobą w stosie.
W laboratorium Michael Huber pod koniec ubiegłego roku udało się opracować farbę, która ogranicza znacznie migrację szkodliwych substancji na niezadrukowaną stronę arkusza (w ściśle zadanych normach) i oczywiście nie wpływa na zmianę smaku ani zapachu pakowanego produktu (rys. 2).
Opracowano ostatnio metody pomiarowe do wyznaczania stopnia migracji szkodliwych substancji przez podłoże. W zależności od pakowanej substancji stosuje się tzw. roztwory symulujące, i tak dla:
• płynnych środków spożywczych o pH wyższym niż 4,5 stosuje się wodę destylowaną
• środków spożywczych kwaśnych - 3% roztwór soli octowej
• dla używek alkoholowych stosuje się 10% etanol
• dla środków spożywczych zawierających tłuszcze używa się oleju z oliwek lub tenaksu.
Przebieg takiego badania pokażemy na przykładzie tzw. Metody Tenax, opracowanej w niemieckim Instytucie Technologii Procesów Przetwórczych i Opakowań we Fraunhofie.
Tenax jest polimerem odpornym na wysokie temperatury i używany jest jako symulator środków spożywczych zawierających tłuszcze, szczególnie w przypadku badania migracji szkodliwych substancji poprzez opakowania kartonowe.
Badanie przeprowadza się w następujący sposób. Próbki czystego lub zadrukowanego kartonu wkłada się do szalek Petriego, stroną, która będzie miała kontakt z żywnością, i pokrywa dokładnie tenaksem w ilości 4 g/m2. Szalki zamyka się i przechowuje w piecu o temperaturze 60oC przez 24 godziny. Następnie tenax przenosi się z powierzchni próbek kartonu do kolby Erlenmeyera i ekstrahuje trzykrotnie eterem dwuetylowym. Po zdekantowaniu osadu i wysuszeniu do stałej masy oznacza się grawimetrycznie ilość substancji, która pozostała (tab. 1).
Zjawisko migracji może powodować także powstawanie innych poważnych problemów. Przy opakowaniach, które chronione są dodatkowo folią owijkową, najczęściej z PE lub PP, składniki rozpuszczalnika migrujące w opakowanie mogą powodować zjawisko marszczenia się folii (swelling). To samo dotyczy kontaktu tego typu owijek z olejami mineralnymi pochodzącymi z farb, które mogą powodować powstawanie fałd i zmarszczeń folii, co w ekstremalnych przypadkach może blokować automaty pakujące. Oczywiście stopień powstawania takich zjawisk uzależniony jest od grubości stosowanej folii.
Farba redukująca powstawanie heksanalu
Zaburzanie neutralności produktu przez niewłaściwy materiał opakowaniowy związane jest również z tworzeniem się lotnych aldehydów o krótkich łańcuchach, a szczególnie heksanalu. Powstaje on podczas wzajemnego oddziaływania podłoża drukowego i suszek dodawanych do farby, w obecności tlenu z powietrza i jest produktem rozpadowym występującym podczas procesu wysychania farby. Powstawanie heksanalu podczas wytwarzania opakowań środków spożywczych jest zjawiskiem niepożądanym i powoduje zmiany organoleptyczne tych produktów. Szczególny nacisk na redukcję powstawania tego związku kładą producenci czekoladek i pralinek, i to na ich wyraźne życzenie dostawcy farb zmuszeni byli do wdrażania nowych technologii. W naszych fabrykach od niedawna produkuje się serię farb HGA, która poprzez odpowiedni dobór surowców użytych do produkcji redukuje niemalże całkowicie zjawisko powstawania heksanalu podczas drukowania. Charakteryzuje się ona oczywiście dodatkową cechą niskiego zapachu własnego. Koncentracja heksanalu może być zredukowana poniżej 1 mg/m2 zadrukowanego podłoża. Dla porównania: wartość heksanalu dla konwencjonalnych farb arkuszowych, schnących oksydacyjnie wynosi przeważnie ponad 20 mg/m2.
Farby do bezpośredniego kontaktu z żywnością
Jest to jedyna jak na razie farba do druku offsetowego spełniająca normy i wymogi dotyczące bezpośredniego kontaktu z żywnością. Potrzeba opracowania takiej farby istniała właściwie od zawsze, trudno było jednak dobrać surowce tak, aby gotowa farba stykając się bezpośrednio ze środkiem spożywczym nie powodowała przechodzenia części związków chemicznych na znajdujący się w opakowaniu produkt. Do tej pory tego typu zadruki możliwe były do wykonania jedynie w technice druku fleksograficznego lub we wklęsłodruku. Farba ta powstała poprzez odpowiedni dobór surowców stosowanych do produkcji, a dopuszczonych do bezpośredniego kontaktu ze środkami spożywczymi, przy absolutnym uwzględnieniu technicznych warunków jej stosowania na maszynie i wzięcia pod uwagę doświadczeń wynikających z nowych rozwiązań dotyczących zagadnień migracji i powstawania heksanalu. Farby nie zawierają olejów mineralnych ani estrów kwasów tłuszczowych, a nad procesem produkcyjnym czuwają ludzie specjalnie przeszkoleni w tym zakresie. Ponieważ farby te nie zasychają oksydacyjnie, konieczne jest ich lakierowanie specjalnym lakierem dyspersyjnym dopuszczonym do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Wszystkie nowe farby do opakowań na środki spożywcze, stosowane do zadruku zewnętrznego i wewnętrznego, zostały dopuszczone przez jednostki badawcze zajmujące się oceną analityczną wzajemnego wpływania substancji na siebie i są chronione patentem.
Farby ekologiczne bez olejów mineralnych do drukowania na maszynach wielokolorowych
Takie farby oczywiście już od kilku lat znajdują się w ofercie większości firm zajmujących się produkcją farb graficznych. Produkowanie farb bez udziału olejów mineralnych, poza aspektem ochrony środowiska jest konieczne ze względu na bardzo dynamicznie rozwijającą się tendencję do drukowania na maszynach wielokolorowych, gdzie najkorzystniejsze dla procesu drukowania jest właśnie stosowanie tego typu farb.
Co zmieniło się przez ostatnie lata, kiedy proponowaliśmy specjalne serie oznaczone wyraźnie dopiskiem ECO? Zaawansowane zmiany w technologii produkcji i coraz bardziej wyrafinowany dobór stosowanych surowców spowodował, że większość farb w poszczególnych seriach produkowana jest na bazie olejów pochodzenia roślinnego, przez co również przydatna jest do drukowania na maszynach wielo-kolorowych. Na naszych produktach bardzo często nie umieszcza się już adnotacji o tym, że farba jest na bazie olejów roślinnych i użytkownik nie zawsze świadomie stosuje farby ekologiczne zamiast konwencjonalnych. Wiadomo także, że farby do drukowania na maszynach wielo-kolorowych powinny charakteryzować się ponadto:
• wysoką intensywnością barw
• szybkim schnięciem
• podatnością do natychmiastowej dalszej obróbki
• wysoką odpornością na ścieranie
• uniwersalnością zastosowań na różnych podłożach
• dobrym połyskiem
• cechą niezasychania na wałkach i w kałamarzu farbowym
• konsystencją odpowiednią do stosowania pomp do podawania farby.
Dobór właściwej farby na maszynach wielokolorowych odgrywa kluczową rolę, ze względu na czasochłonność kalibracji całego systemu. Zaleca się przede wszystkim stosowanie farb o wysokiej pigmentacji, aby ograniczyć ilość farby przenoszonej na arkusz, a także szybko utrwalającej się, tak aby arkusz mógł być przekazany natychmiast do dalszej obróbki. Do farb nie powinno się stosować żadnych środków pomocniczych, a przypadku konieczności obniżenia ich ciągliwości najlepiej jest zamówić taką wersję u dostawcy.
Farby dyspersyjne metaliczne
Opatentowane zaledwie przed kilku laty złote i srebrne farby metaliczne ACRYLAC cieszą się ogromną popularnością wśród drukarń zajmujących się wykonywaniem etykiet, opakowań i materiałów reklamowych. Stwarzają one całkowicie nowe możliwości zdobienia druków, a połysk i efekt metaliczny jest nieporównywalnie wyższy niż dotychczas możliwy do osiągnięcia w technice offsetowej. W farbach zastosowano zupełnie nowe, specjalne pigmenty metalowe, które bazują na szlifie mosiężnym lub też na aluminium. Pod względem budowy spoiw farby ACRYLAC podobne są do lakierów dyspersyjnych, schną przez wsiąkanie w podłoże i odparowywanie wody. Na skutek specjalnie ustalonej proporcji między spoiwem i pigmentem metalowym dochodzi podczas schnięcia do optymalnego płasko-równoległego ułożenia pigmentu, co zapewnia wspaniały efekt połysku metalicznego.
Ponieważ farby produkowane są na bazie wody, nie oddziałują w negatywny sposób na produkty wrażliwe sensorycznie i mogą być stosowane do zdobienia opakowań żywności i papierosów.
Przed drukowaniem farbami ACRYLAC konieczne jest lakierowanie pośrednie dla polepszenia charakterystyki przyjmowania farby, dlatego też używa się ich wyłącznie na maszynach z podwójnym zespołem lakierującym. Farby tego typu zdecydowanie przewyższają swoim połyskiem i efektem metalicznym standardowe farby offsetowe. Stopień uzyskiwania takich efektów ma jednak pewne granice z powodu właściwości stosowanych pigmentów metalicznych. Wiadomo, że najlepsze rezultaty osiąga się stosując pigmenty aluminiowe, ale ich stosowanie w systemach farb wodnych niestety nie było dotychczas możliwe. Czasem jednak rzeczy niemożliwe stają się osiągalne. Okazało się bowiem, że istnieje metoda obróbki technologicznej umożliwiająca stosowanie ich także w systemach farb wodnych, co przyczyniło się do opracowania zupełnie nowej generacji farb metalicznych dyspersyjnych ACRYLAC CORONA, które zapewniają uzyskiwanie efektów metalicznych zbliżonych do tych po tłoczeniu folią na gorąco. Receptura ich oparta jest na pigmentach aluminiowych, stonowanych dodatkowo koncentratami pigmentowymi. Z powodu bardzo wysokiego stopnia gładkości i rozmiarów pigmenty układają się płasko na powierzchni, równolegle do siebie, tworząc niezwykle błyszczącą powłokę podobną do lustrzanej. Pigmenty są bardzo długie, szerokie, a jednocześnie niezwykle cienkie, bo ich grubość w porównaniu do standardowych pigmentów metalicznych jest dziesięciokrotnie niższa. Powoduje to ponadto doskonały stopień krycia powierzchni. Cały efekt jest oczywiście zależny również od jakości podłoża drukowego - na wysokojakościowych materiałach efekt metaliczny jest porównywalny z tłoczeniem złotą folią.
Stosowanie farb możliwe jest tak jak dotychczas wyłącznie na maszynach wyposażonych w podwójne wieżyczki lakierujące. Podczas pierwszego przejścia przez wieżyczkę następuje poddruk standardowym lakierem dyspersyjnym, a w drugiej - właściwe nadawanie farby. Do lakierowania należy stosować płyty fotopolimerowe na podłożu aluminiowym. Podczas drukowania zaleca się utrzymywanie temperatury farby poniżej 20oC, co zapewnia stałą charakterystykę właściwości, i systematyczne mieszanie, tak aby zapobiegać występowaniu różnic w płynności i tworzeniu się piany. Poza tym charakterystyka stosowania jest podobna do lakierów dyspersyjnych, wysychają one dość szybko, częściowo wsiąkając w podłoże, a częściowo odparowując. Z powodu neutralności sensorycznej farby mogą być stosowane do zadrukowywania opakowań środków spożywczych i innych produktów wrażliwych organoleptycznie.
Nowa seria farb ACRYLAC CORONA z pewnością w krótkim czasie zdobędzie popularność ze względu na swoje unikalne właściwości i możliwość uzyskania podczas drukowania w linii efektów, które do tej pory wymagały stosowania dodatkowych technik uszlachetniania druku.
Lakier dyspersyjny o superpołysku
Już od dawna trwały prace nad lakierem dyspersyjnym, który mógłby pozwalać na osiąganie takich rezultatów, jak podczas stosowania lakierów utrwalanych promieniami UV. Nowy system lakierowania ACRYLAC-Temp jest krokiem milowym w tym kierunku (rys. 4).
Stosowanie nowego lakieru zapewnia osiąganie znacznie wyższego efektu połysku (prawie zbliżonego do UV), niż przy użyciu normalnego błyszczącego lakieru dyspersyjnego. Oczywiście duży wpływ na wysokość połysku ma rodzaj stosowanego podłoża. Lakier ACRYLAC-Temp jest lakierem dyspersyjnym i jego mechanizm schnięcia nie powoduje powstawania reakcji chemicznych i ubocznych produktów rozpadu, woda zawarta w lakierze częściowo wsiąka w podłoże, a częściowo odparowuje z powierzchni arkusza. W związku z tym lakier zachowuje neutralność sensoryczną typową dla tego rodzaju lakierów. Również odporność lakier na ścieranie jest bardzo korzystna, a spowodowane jest to grubą warstwą nanoszonego lakieru. Lakier zachowuje także dobrą podatność na tłoczenie folią, co przy lakierach UV może być problematyczne. Podwójne lakierowanie standardowym lakierem dyspersyjnym nie poprawia efektu połysku, ponieważ nie można uzyskać efektu dostatecznej gładkości powierzchni. Czym więc nowy ACRYLAC-Temp różni się od normalnych lakierów? Do produkcji lakieru zastosowano surowce, które używane w warunkach podwyższonej temperatury (zaleca się lakierowanie przy 45oC) wykazują doskona-łą charakterystykę powlekania i tworzą przez to bardzo gładką warstewkę. Zalecane jest jednak dwukrotne nanoszenie lakieru. Pierwsza warstwa zamyka całkowicie w bardzo krótkim czasie powierzchnię podłoża i nadrukowanej farby. Wiadomo, że część lakieru przyjmowana jest przez warstewkę farby, a część wsiąka w porowatą strukturę podłoża drukowego, co podczas schnięcia powoduje zawsze utratę połysku naniesionego lakieru. Naniesienie drugiej warstwy ACRYLAC-Temp w momencie, kiedy i powierzchnia farby, i podłoża nasycone są już lakierem, powoduje, że pozostaje ona w całości na wierzchu arkusza i tworzy bardzo gładką powierzchnię o bardzo wysokim połysku.
Warunkiem osiągnięcia tak znakomitych rezultatów jest utrzymanie temperatury lakieru na poziomie 40-45oC. W tej temperaturze jego lepkość spada ze 130 do 50 sekund. Zaleca się delikatne mieszanie lakieru, a jego uzupełnianie powinno odbywać się w stosunkowo ciągły sposób, aby zapewnić wyrównywanie się temperatury. Zalecane jest także stosowanie w obu wieżyczkach wałków rastrowych z raklami komorowymi, aby zapewnić równomierność nanoszenia warstwy lakieru.
*
Myślę, że owo dążenie do coraz to bardziej doskonałego produktu zaskakuje nas wszystkich możliwościami, pomysłami i kreatywnością każdego szczebla uczestniczącego w procesie technologicznym - zarówno producentów maszyn drukujących, producentów farb i lakierów, jak i wytwórców urządzeń potrzebnych do uszlachetniania druków np. poprzez folie czy też inne potrzebne media. Na każdym etapie tego doskonalenia produktów przemysłu poligraficznego wydaje się, że jesteśmy już tuż tuż u granic możliwości i doskonałości. Za każdym razem jednak okazuje się, że nie. Nie był receptą na ostateczny sukces system Hexachrom, a wydało się, że dawać będzie tyle możliwości. Nie jest nim też wyrafinowany system farbowy 4c + x. Z pewnością to, co dzisiaj wydaje się nam kolejnym przełomem i niemalże doskonałością, też nią nie będzie. Ale czy to właśnie nie pociąga nas w naszym bezkresnym jeśli chodzi o możliwości świecie druku?
Wymyśliłem sobie kiedyś, tak na własny użytek, takie retoryczne pytanie:
Czy są szczyty górskie nie do zdobycia? I chociaż ostatnio nasi wspaniali alpiniści nie wspięli się na K-2, to racjonalna odpowiedź na to pytanie brzmi: nie ma. Można się wspiąć na wszystkie szczyty. Tyle tylko, że nam, w świecie druku, szczytów ciągle przybywa.
Janusz Cymanek
* Taka maszyna została niedawno zainstalowana - czytaj na stronie 14 [przyp. red.]
Powyższy tekst był wygłoszony przez Autora podczas Konferencji Poligraficznej Polskiej Izby Druku „Jakość w poligrafii - jeden cel, różne drogi i interpretacje" (Poznań, MTP, 9-10 kwietnia 2003 r.) i został zamieszczony w materiałach konferencyjnych.
|
|
|
|
