|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2007
Lipiec-Sierpień
Nie znakujesz - nie produkujesz
|
Znakowanie towarów w procesie produkcji nie jest jedynie wewnętrzną sprawą producentów. Problematyka ta jest na tyle istotna, że znalazła swoje miejsce w prawodawstwie. Istnieje cały szereg unijnych dyrektyw określających obowiązki producentów w zakresie znakowania produktów. Przepisy te mają zastosowanie właściwie w każdej gałęzi przemysłu. Znajdziemy je, przykładowo, w przemyśle spożywczym, gdzie są stosowane pod kątem bezpieczeństwa żywności, jak i w przemyśle tworzyw sztucznych – tu związane są m.in. z ochroną środowiska.
Prawidłowo oznakowany produkt jest właściwie niezbędny do swobodnego prowadzenia kontaktów handlowych między producentem, odbiorcą i końcowym konsumentem. Informacje naniesione na produkcie znacznie ułatwiają wszelkie procesy logistyczne. Właściwie nie jest możliwym sprzedanie konsumentowi produktu, który nie posiada kodu kreskowego na opakowaniu lub etykiecie. Znakowanie służy także, np. w przemyśle spożywczym, komunikacji między producentem a konsumentem, chociażby w zakresie informowania konsumenta o terminie przydatności produktu do spożycia.
Jeszcze nie wszyscy producenci w Polsce widzą w znakowaniu korzyść dla siebie w postaci możliwości śledzenia i identyfikacji własnych produktów. Na przykład, kiedy w laboratorium ktoś stwierdzi, że dana partia jogurtów jest wadliwa, można wycofać tę konkretną część zamiast całej np. tygodniowej produkcji. Również wszędobylskie kody kreskowe, które są sczytywane z każdej palety czy opakowania zbiorczego, umożliwiają kontrolę stanów magazynowych i precyzyjną gospodarkę magazynową. Nie mówimy tu oczywiście o największych firmach, które są zmuszone przez wielkość produkcji do znakowania ze względu na chociażby rozbudowane procesy logistyczne. Chodzi tu raczej o firmy małe i średnie. Często produkcja takich firm jest na tyle niewielka, że ich właściciele nie widzą potrzeby znakowania.
|
Pojawiają się także pytania, dlaczego nakłady na znakowanie sięgają czasem kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych za jedno urządzenie. Pytający nie pamiętają jednak o tym, że złej jakości maszyna znakująca na końcu linii produkcyjnej zatrzymuje cały proces technologiczny i linie produkcyjne w całym zakładzie, co wywołuje niejednokrotnie dużo większe straty związane z przestojem maszyn – ludzie czekają bezczynnie, a w produkcie powstają straty. Jest powiedzenie: „nie znakujesz, nie produkujesz”, bowiem ze względu na obowiązujące przepisy produkt właściwie nie oznakowany nie może opuścić zakładu producenta. Jednak nie ma skutecznych narzędzi do egzekwowania tych rozporządzeń. Wiemy, iż w ostatnim czasie wprowadzono znowelizowaną ustawę dotyczącą między innymi prawidłowego znakowania, a także możliwych sankcji za wypuszczenie na rynek produktów niewłaściwie oznakowanych.
Trzeba zauważyć także, że jedna z technologii znakowania – technologia laserowa, pozwala na stosowanie znakowania permanentnego, nieusuwalnego, co w znacznej mierze zapobiega piractwu i pozwala chronić markę. Problem ten dotyczy zwłaszcza produktów markowych, np. kawy czy alkoholi.
Jakich właściwie informacji ma prawo oczekiwać konsument od prawidłowo oznakowanego produktu, np. spożywczego?
Informacje, które powinnny znaleźć się na produkcie po oznakowaniu, różnią się zależnie od tego, jakiego rodzaju jest to produkt. Te informacje to między innymi: nazwa produktu, wykaz i ilość składników, zawartość netto, data minimalnej trwałości lub przydatności do spożycia, dane identyfikujące producenta, miejsce pochodzenia, specjalne warunki spożycia i przechowywania, oznaczenia partii produkcyjnej oraz szereg innych informacji. Ważne jest, aby wszystkie te informacje były w języku polskim. Większość produktów wprowadzanych na rynek spełnia wymogi w tym zakresie.
Chodzi także o to, aby producenci nie deklarowali właściwości produktów, które mogą wprowadzać klientów w błąd. Przykładem triku marketingowego jest informowanie na opakowaniu, że dany produkt nie jest konserwowany, pomimo iż przy zastosowaniu danej technologii produkcji nie może być poddawany takim procesom. Mamy wówczas do czynienia, z jednej strony, z nieuzasadnioną deklaracją ze strony producenta, który umieszcza komunikat na swoim produkcie, z drugiej zaś – z dyskredytującą sugestią, że inne produkty tego samego rodzaju są konserwowane. Podobny chwyt stosują ci, którzy umieszczają napis „świeży” na produkcie, wskazując, że inne produkty tego samego rodzaju świeże nie są, ponieważ nie mają takiego opisu.
Inny problem, choć z punktu widzenia producentów chodzi raczej o ilości śladowe, dotyczy produktów sprzedawanych przez obcokrajowców na targach i bazarach. Rzadko kiedy posiadają one na opakowaniu informacje w języku polskim, co oznacza, że konsumenci kupują je na własne ryzyko.
Techniki druku stosowane w poligrafii reklamowej
Warto powiedzieć kilka słów na temat technik znakowania. Pozwoli to zrozumieć, że tak naprawdę nie ma produktu, który nie podlega obowiązkowi, a nawet konieczności oznakowania. W znakowaniu produktów wyróżnić możemy zatem kilka głównych technik. Dobór tychże technik zależy od tego, jakie informacje i na jakim podłożu czy produkcie będziemy nanosić. Można wybrać: znakowanie atramentowe, termotransferowe, etykietowanie, znakowanie laserowe czy graficzne. Techniki te podlegają dalszemu podziałowi. Warto w kilku słowach opisać poszczególne techniki, aby dać pełen obraz tego, czym właściwie jest znakowanie.
Znakowanie atramentowe
Znakowanie atramentowe małego pisma stosowane jest w przypadku nanoszenia informacji na produkt jednostkowy i to zarówno na dowolne opakowanie jednostkowe, jak też bezpośrednio na produkt. Możliwość takiego znakowania daje zastosowanie np. urządzenia Videojet 43s lub innych z serii drukarek małego pisma Videojet.
Znakowanie atramentowe dużego pisma to technologia znakowania używana głównie do nanoszenia informacji na zbiorcze opakowania kartonowe. Znakowanie tego typu jest niezbędne w nowoczesnej logistyce i gospodarce magazynowej. Urządzeniem, które znakomicie sprawdza się w zarządzaniu logistyką w magazynach jest Videojet 2310/2330. Drukarka ta nanosi na kartony zbiorcze znaki i kod kreskowy w wysokiej rozdzielczości.
Znakowanie termotransferowe to metoda stosowana w przypadku konieczności znakowania na foliach i materiałach termokurczliwych. Metoda ta stosowana jest na foliowych opakowaniach jednostkowych i zbiorczych. Tu jako przykład może służyć urządzenie DataFlex Plus, które posiada najdłuższą taśmę termotransferową – 1000 mb.
Etykietowanie ma zastosowanie zarówno w odniesieniu do pojedynczych produktów, jak i opakowań jednostkowych czy opakowań zbiorczych, a nawet palet czy kontenerów. Etykiety nanoszone na produkt mogą być już wcześniej zadrukowane i jedynie nanoszone na opakowanie w linii produkcyjnej. Istnieje także możliwość naniesienia informacji na etykietę wprost na linii produkcyjnej, tuż przed zaaplikowaniem jej na produkt. Zależy to od tego, jakiego rodzaju informacje zamierzamy nanosić. Innym rozwiązaniem, jeśli chodzi o składowanie towaru, jest etykietowanie palet czy też kartonów zbiorczych. Jeśli nie ma potrzeby przygotowywania etykiet wcześniej, istnieje rozwiązanie, które pozwala na drukowanie i aplikowanie etykiet bezpośrednio w produkcji. Urządzenie Videojet P3400 jednocześnie drukuje informacje na etykiecie i umieszcza ją na kartonie czy też palecie.
Znakowanie laserowe to rozwiązanie pozwalające na permanentne oznaczenie produktu. Informacja naniesiona w ten sposób właściwie nie może zostać zafałszowana czy zmieniona. Zaletą tego rodzaju znakowania jest także fakt, iż laser może pracować w maksymalnie sterylnym środowisku produkcyjnym ze względu na fakt, iż nie są tutaj używane materiały eksploatacyjne typu atrament czy rozpuszczalnik. W tym przypadku można użyć laserów z serii Focus lub urządzeń z serii YAG. Dobór właściwego urządzenia zależy od wielu czynników, takich jak prędkość linii, podłoże, na którym nanoszone będą informacje, oraz inne indywidualne uwarunkowania występujące na linii produkcyjnej.
Graficzne nanoszenie informacji
Graficzne nanoszenie informacji ma nieporównywalnie szersze zastosowanie i możliwości w porównaniu do innych atramentowych technologii znakowania. Urządzenia tego rodzaju znajdują swoje miejsce zarówno w liniach produkcyjnych o dużej wydajności, jak i w liniach przygotowujących korespondencje seryjne, w sortowniach przesyłek i wielu innych.
Znakowanie graficzne ma, w porównaniu z innymi metodami, dużo większe możliwości jeśli chodzi o treść informacji nanoszonych na produkt. Tę elastyczność daje po pierwsze bardzo duża prędkość nanoszenia znaków, a po drugie – wysoka rozdzielczość druku poczynając od pojedynczych znaków przez znaki specjalne, kody personalizowane aż do grafiki. Oto kilka przykładów, w jaki sposób urządzenia tego typu są wykorzystywane w liniach produkcyjnych:
• Książki i gazety (zarówno codzienne, jak i periodyki). W przypadku książek może być to wydruk stałej informacji na powierzchni, którą tworzą książki po zamknięciu stron. Gazety mogą być nośnikiem informacji zmiennych lub też stałych, np. zmienny kod do sms-owania w różnego rodzaju konkursach sms.
• Opakowania w przemyśle spożywczym. Opakowanie (np. karton mleka) może mieć wydzieloną niezadrukowaną powierzchnię. Pole to służyć może do naniesienia prostych informacji reklamowych własnych lub też sprzedane jako powierzchnia reklamowa dla innych branż. W takim przypadku korzyści ze znakowania w ten sposób są wymierne dla obu stron. Właściciel opakowania dzięki sprzedaniu powierzchni reklamowej na własnym opakowaniu generuje dodatkowy zysk na każdym jednostkowym produkcie. Użytkownik, czy inaczej mówiąc kupujący powierzchnię reklamową na opakowaniu, reklamuje się na produktach o bardzo dużej rotacji. Przykładem niech będzie np. reklama pewnej marki samochodów kierowana głównie do młodych kobiet, umieszczona na produktach dla dzieci (np. kartony mleka) mówiąca o tym, że oto nowy model tegoż samochodu jest już w sprzedaży i żeby umówić się na jazdę próbną, można zadzwonić pod wskazany numer. Poza tym każdy kartonik mleka może mieć indywidualny nadruk, w odróżnieniu od tradycyjnych technologii druku opakowań, gdzie opakowania są drukowane w dużych nakładach. Maszyna Videojet BX6000 drukuje opakowanie tuż przed zejściem z linii produkcyjnej.
Dlaczego znakowanie produktów jest tak ważne?
Należy tutaj wymienić kilka aspektów ważności znakowania, zarówno z punktu widzenia producenta, jak i konsumenta.
Znakowanie produktów daje możliwość identyfikacji związanej z przepisami prawa w zakresie ponoszenia przez producentów odpowiedzialności za produkty, które są przez nich wprowadzane na rynek. Na przykład, po dziesięciu latach, kiedy na złomowisko trafi samochód czy nawet tylko jeden z jego elementów, np. wiązka przewodów użyta do jego instalacji elektrycznej, dzięki oznakowaniu można bez kłopotu ustalić, kto, kiedy i gdzie auto wyprodukował i rozliczyć ten podmiot ze zobowiązań, które nakłada na niego prawo w zakresie ochrony środowiska i recyklingu.
Producent może stworzyć możliwość identyfikacji produktów na terenie zakładu, w trakcie realizacji procesu technologicznego, np. przez oznaczenie partii produkcyjnych. Przykładem może być produkcja opon, gdzie na każdym etapie produkcji znakuje się opony w ślad za tym, jakiej obróbce podlegały. Na każdym etapie można wyjąć oponę z linii i odczytać kod na niej zawarty, co daje nam informację, jakim dalszym procesom produkcyjnym powinna podlegać ta opona, aby stać się gotowym produktem.
Ważnym aspektem jest także informacja dla konsumentów. Przykłady można mnożyć w nieskończoność. Oto kilka z nich. Kiedy kupujemy samochód, mamy wybity na nim numer nadwozia, który pozwala określić rocznik itd. Kiedy w sklepie bierzemy do ręki wędlinę, wiemy, w jakim czasie możemy ją spożyć w sposób bezpieczny dla zdrowia. Każde jajko powinno mieć naniesiony kod cyfrowy, w którym pierwsza cyfra wskazuje na jakość jajka – jego klasę – wynikającą ze sposobu chowu drobiu.
Równie istotną rzeczą jest aspekt logistyczny i związane z tym kody kreskowe, które umożliwiają kontrolę stanów magazynowych i precyzyjne zarządzanie logistyczne.
Warto zwrócić jeszcze raz uwagę na trwałość, czyli permanentność znakowania laserowego. W znacznym stopniu pozwala to na zmniejszenie skali problemu piractwa i podrabiania marek albo zmian terminu przydatności do spożycia na produktach, które się przeterminowały. Sprawa „podróbek” jest niezwykle istotna dla producentów kawy czy alkoholi, którzy zmuszeni są wydawać ogromne kwoty na działania zapobiegające milionowym stratom powstałym z tytułu podrabiania lub też plagiatów ich produktów. Z pomocą przychodzi im znakowanie permanentne, które realizuje się dzięki znakowaniu laserowemu.
Artur Kołodziejczak
dyrektor generalny Videojet Technologies sp. z o.o.
|
|
|
|
