|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2003
Grudzień
Techniki kreacji cyfrowej. Pokazy w ASP w Gdańsku
|
W dniach 19–20 listopada br. w gmachu Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku odbyły się pokazy „Techniki kreacji cyfrowej”, zorganizowane przez Zakłady Artystyczne ART i gdańską Akademię Sztuk Pięknych we współpracy z firmą Xerox Polska. Honorowy patronat nad imprezą objął Jego Magnificencja Rektor ASP prof. Tomasz Bogusławski. Jednym z patronów medialnych było wydawnictwo „Świata Druku”.
Podczas pokazów prezentowano nowoczesne urządzenia drukujące firmy Xerox, najnowsze urządzenia cyfrowe firmy Nikon, oprogramowanie graficzne Adobe (które demonstrował jego dystrybutor, firma Wimal International), profesjonalne systemy oświetleniowe firmy Just Normlicht, urządzenia do pomiaru barwy firmy X-Rite, a także najnowsze monitory i sprzęt komputerowy firm Barco i Apple. Zaproszeni goście były to osoby związane z poligrafią, prepressem, działalnością wydawniczą, projektowaniem graficznym, fotografią oraz przedstawiciele firm, w których kolorowe i czarno-białe urządzenia do drukowania cyfrowego są niezbędnym narzędziem codziennej pracy. W pokazach uczestniczyli także studenci ASP oraz uczniowie szkół plastycznych i poligraficznych.
|
Publiczność wysłuchała prezentacji Swapana Chaudhuri i Mariusza Noskowicza z firmy Xteam Sp. z o.o. pt. „Druk na żądanie jako nowe narzędzie kreacji”. Referenci zanalizowali sytuację na polskim rynku książki. Obecnie rynek wymaga małych nakładów, a drukowanie offsetowe nakładu poniżej 500 egzemplarzy jest nieopłacalne. Dlatego też wydawcy rezygnują z drukowania wielu pozycji. Wydawcy chcą także uniknąć kosztów magazynowania. Jedynym dobrym rozwiązaniem tych problemów jest cyfrowe drukowanie na żądanie w pełnym kolorze, które umożliwia produkcję książek, publikacji związanych z marketingiem (mailingi) i dokumentów personalizowanych. W Polsce zainstalowano już 23 systemy kolorowego drukowania na żądanie Xerox DocuColor 2000, które charakteryzuje wysoka wydajność i jakość drukowania oraz stałe, niskie jego koszty. Nowością jest system DC 5252, drukujący w kolorach CMYK z symulacją Pantone i wyposażony w automatyczne sterowanie kolorami (profile ICC, importowanie innych profili) oraz kontrolery drukowania. System produkuje do 3120 wydruków A4 w ciągu godziny. Można w nim stosować materiały o różnej grubości – od 64 do 280 g/m2. Wydawcy powinni zastanowić się nad decyzją o inwestowaniu w druk cyfrowy: dokonać analizy obecnej produkcji i wybrać taki jej model, który zapewni maksymalne korzyści i możliwości rozwoju wydawnictwa. W obliczu sytuacji na rynku optymalny model produkcji na ogół prezentuje się następująco: tylko duże nakłady, co do których nie ma wątpliwości, że się sprzedadzą, należy drukować techniką offsetu; drukowanie cyfrowe trzeba wykorzystywać, kiedy nakład jest mały, w przypadku pozycji o zagrożonym zbycie oraz do wytwarzania dokumentów personalizowanych. Często pożądane jest, by wydawnictwo weszło w kooperację z drukarnią cyfrową, która dysponuje odpowiednim systemem drukowania.
Wystąpienie Ryszarda Sochy (ACS Sp. z o.o.) nosiło tytuł „Technologia stałoatramentowa alternatywą kolorowego druku laserowego w zastosowaniach biurowych”. Referent omówił zasadę pracy kolorowych drukarek laserowych cztero- i jednoprzebiegowej oraz kolorowej drukarki laserowej stałoatramentowej. Przedstawił schemat konstrukcyjny drukarki stałoatramentowej na przykładzie Xerox Phaser 860. W technologii stałoatramentowej cienka warstwa oleju silikonowego zapobiega trwałemu przywieraniu atramentu do powierzchni wałka. Mechanizm oliwiący jest bardzo prosty, a rolka oliwiąca, jedyny element wymienny w drukarce, wystarcza na wydrukowanie 40 tysięcy stron. Tworzenie obrazu następuje w jednym przebiegu. Nieruchoma głowica drukująca obejmuje całą szerokość wałka. Wszystkie cztery kolory podstawowe CMYK są nakładane jednocześnie. Obraz powstaje bardzo szybko, a spasowanie kolorów jest wyjątkowo precyzyjne. Bardzo szybki jest także mechanizm przenoszenia obrazu na papier. Odciskowy sposób przenoszenia atramentu na papier zapewnia wysoką jakość drukowania na różnych podłożach (drukować można nawet na serwetce). Nie jest potrzebny żaden element utrwalający wydruk. Krótka droga papieru zmniejsza prawdopodobieństwo jego zacięć. Bardzo dobre jest tu też wiązanie atramentu przez papier: atrament penetruje włókna papieru i szybko zastyga wiążąc się trwale z jego powierzchnią. Zestalony atrament tworzy na powierzchni papieru regularną plamkę o dużym współczynniku odbicia światła. Wydruk nie wymaga suszenia i jest odporny na wilgoć. Warto dodać, że technologia stałoatramentowa jest przyjazna dla środowiska naturalnego. Po wydrukowaniu 100 000 stron za pomocą drukarki laserowej zostaje 79 kg odpadów, a w przypadku drukarki stałoatramentowej – tylko 2 kg. Na koniec prezentacji referent dokonał porównania gamutów barwnych drukarek stałoatramentowych, laserowych i atramentowych, a następnie przedstawił rodzinę drukarek stałoatramentowych Xerox Phaser: 8200DX, 8200B, 8200DP i 8200N, które drukują 16 stron w ciągu minuty.
Andrzej Kenig i Piotr Kenig z Agencji Poligraficznej Kentype przygotowali wystąpienie na temat fontów. Obecnie Kentype ma dostęp do około 37 000 krojów pism z największych domów typograficznych z całego świata. Dostarcza klientom: kroje zachodnioeuropejsckie, CE, cyrylice, kroje języków niełacińskich, piktogramy, kody paskowe – wszystkie kroje z odpowiednimi licencjami podstawowymi lub wielostanowiskowymi. Są to fonty zarówno dla platformy Macintosh, jak i dla PC – różne wersje systemu Windows, a dalej format PostScriot lub True-Type. Agencja dokonuje również stosownych adaptacji fontów do użycia w zlokalizowanych systemach operacyjnych, projektując znaki akcentowe i stosując odpowiednie kodowania fontów dla języków Europy Centralnej. Firmie można zlecić także polonizację fontów oraz hinting – przygotowanie kroju pisma o podwyższonej jakości ekranowej, czy konwersję formatów fontów.
Font, czyli szczególna odmiana danego kroju pisma, to zbiór znaków literowych, diakrytycznych i przestankowych o charakterze bazy danych, stanowiący element oprogramowania komputerowego. Font może być też traktowany jak wzór przemysłowy o postaci nadanej mu przez cechy linii i konturu noszące indywidualny charakter. Fonty podlegają ochronie prawnej z tytułu praw autorskich. Na każdy należy mieć oryginalną licencję, wydaną dla zamawiającego. Fontów nie wolno kopiować, pożyczać, używać na większej liczbie stanowisk niż to jest określone w licencji. Fonty, którymi się dysponuje, można udostępniać wyłącznie w postaci krzywych, w żadnym wypadku w postaci otwartej. Dotyczy to także sytuacji zlecania wykonania reklam agencji reklamowej, studiu DTP czy naświetlarni. Według obowiązującego prawa (które w Polsce jest albo nie dość dobrze znane, albo lekceważone) użyczenie, przekazanie lub odsprzedanie osobie innej niż pierwotnie zakupująca prawa do użytkowania fontu może nastąpić tylko na podstawie pisemnej deklaracji zbycia i potwierdzenia faktu wymazania danych dotyczących fontu w poprzednim miejscu użytkowania. W wielu krajach zleceniodawcy żądają od podwykonawców udokumentowania posiadanych praw do użytkowania programów, zbiorów danych, edytorów itp. U nas też tak będzie. Regulacje prawne w związku z naszym wejściem do Unii, w tym zwrócenie uwagi na kwestie wymagań licencyjnych i ochrony prawa autorskiego, będą wymuszać legalizowanie użytkowania fontów.
Zbigniew Chełchowski z firmy Wimal International Sp. z o.o. prezentował trzy programy Adobe z pakietu Creative Suite: Photoshop CS, Illustrator CS, InDesign CS – podstawowy zestaw programów do tworzenia publikacji drukowanych i internetowych. Nowe funkcje tych programów w stosunku do ich poprzednich wersji to: ujednolicony interfejs, skróty klawiaturowe (w pełni definiowalne), nowe narzędzia oraz część bibliotek, co umożliwia bezproblemową pracę nad plikiem we wszystkich aplikacjach. Nowe narzędzia do zarządzania plikami – Version Cue – pozwalają na śledzenie wszystkich zmian w plikach podczas pracy nad projektem, nawet w bardzo dużej grupie roboczej.
Nowości w Photoshopie CS:
• ulepszono zarządzanie plikami w File Browser
• wbudowano moduł obsługi formatu Camera RAW (czysty format matrycy aparatu cyfrowego) pozwalający na tak otrzymanym pliku skorygować wszystkie parametry zdjęcia łącznie z poprawą błędów obiektywów, jak aberracje sferyczne i chromatyczne
• pojawiły się narzędzia do korekcji zdjęć w światłach i cieniach, symulacja filtrów fotograficznych i galeria filtrów pozwalająca na kontrolę efektów działania filtrów i zmiany ich kolejności
• jest możliwe pisanie po ścieżce i wewnątrz dowolnego obszaru, dopasowywanie kolorów pomiędzy różnymi zdjęciami, tworzenie panoram, zmiana koloru pod pędzlem
• można pracować na dokumentach o prostokątnych pikselach dla produkcji wideo
• jest możliwa obróbka dużych plików (300 000 ×300 000 pikseli), zbieranie warstw w kompozycje i zarządzanie nimi
• w module Image Ready CS ulepszono obsługę formatu SWF oraz umożliwiono dynamiczną zmianę tekstów w plikach.
Jeśli chodzi o program Illustrator CS, to ma on teraz następujące funkcje:
• rozszerzoną obsługę czcionek, w tym OpenType
• formatowanie tekstu podobne do występującego obecnie w programie InDesign 2.0, z optycznym kerningem i korektą oraz podziałem na sylaby w wielu językach, w tym w polskim
• efekty 3D
• efekty symulacji ręcznego wypełniania rysunku („gryzmoły”)
• lepszą obsługę formatu PDF (z warstwami)
• ulepszone drukowanie.
W programie InDesign CS, który teraz jest znacznie wydajniejszy i umożliwia szybszą pracę, wprowadzono:
• podgląd separacji i nafarbiania bezpośrednio w dokumencie
• zagnieżdżone style
• tabele z nagłówkami i stopkami
• edytor ramek
• obsługę kolorów mieszanych (kolor dodatkowy z poddrukiem CMYK lub innym dodatkowym)
• rozszerzoną obsługę plików psd i tif (duotone, tritone, kolory dodatkowe)
• pełniejszą obsługę formatu XML
• zmieniony interfejs – palety zsuwane do prawej krawędzi, paleta info i pomiar, paleta kontroli jak w PageMaker czy Quark-Xpress, wbudowany edytor wątków tekstowych
• możliwość wykonania prezentacji multimedialnych w formacie PDF z osadzonymi interaktywnymi przyciskami, filmem, dźwiękiem czy plikami SWF.
Leszek Bartkowiak z firmy Perfekt System poprowadził pokaz kalibracji i profilowania monitorów Barco, poprzedzony wstępem teoretycznym. Jednym z głównych problemów w procesie przygotowania publikacji do druku jest kwestia zachowania zgodności barw na poszczególnych jego etapach. Często barwy na ekranie monitora są inne niż na skanowanej fotografii. Podobnie różnić się mogą barwy na ekranie monitora oraz barwy na wydruku próbnym czy odbitce z maszyny. Takie zafałszowania reprodukcji barw pociągają często za sobą znaczne koszty związane z koniecznością sporządzania wielu wydruków próbnych czy nawet z odrzuceniem druku nakładowego przez klienta. Problemy te można wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować dzięki odpowiedniej kalibracji i konfiguracji posiadanego sprzętu w oparciu o mechanizmy sterowania barwą wbudowane w systemy operacyjne komputerów Apple i PC. Krok pierwszy to kalibracja, która polega na ustawieniu danego urządzenia zgodnie z przyjętym standardem, krok drugi to profilowanie polegające na zbudowaniu informacji o tym, w jaki sposób urządzenie reprodukuje barwy. Informacja taka jest generowana za pomocą specjalistycznego oprogramowania wspomaganego odpowiednimi urządzeniami kontrolno-pomiarowymi. Uzyskane wyniki zapisywane są w postaci profilu ICC danego urządzenia. Aby można było z tych profili skorzystać, niezbędne jest także właściwe skonfigurowanie oprogramowania. Tylko indywidualna kalibracja konkretnego urządzenia może przynieść zadowalające rezultaty. Kalibrować należy skanery, aparaty cyfrowe, monitory komputerowe CRT i LCD, drukarki, systemy wydruków próbnych, maszyny drukujące. Podczas swej prezentacji przedstawiciel Perfektu omówił budowę, zalety oraz wady monitorów CRT i LCD, schemat działania karty graficznej monitora Barco oraz czynności składające się na kalibrację i profilowanie monitorów. W przypadku monitorów CRT można dokonać kalibracji programowej – przy użyciu karty graficznej, lub sprzętowej – bez użycia karty. Monitory LCD podlegają tylko kalibracji programowej. Referent zaprezentował kalibratory: Sequel Imaging Chroma/Sigma, X-Rite DT P92, Eye One Monitor/Photo/Publish i Colorvision Spyder oraz współdziałające z nimi programy. Na koniec zaprosił słuchaczy na praktyczny pokaz kalibracji i profilowania.
Tegoroczne pokazy były trzecią imprezą z cyklu. W latach ubiegłych w ASP zorganizowano pokazy pt.: „Zastosowanie nowoczesnych technik komputerowych w XXI wieku” (2001 r.) oraz „Druk cyfrowy w nowoczesnym wydawnictwie” (2002 r.). Imprezy te gromadzą sporą publiczność i cieszą się zainteresowaniem lokalnych mediów.
J.G., J.W.
|
|
|
|
