|
|
"Świat Druku" - miesięcznik
Archiwum
Rok 2004
Kwiecień
Wdrażanie systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach poligraficznych
|
|
Na łamach „Świata Druku” wielokrotnie były poruszane zagadnienia związane z wprowadzaniem w przedsiębiorstwach poligraficznych systemu zarządzania jakością zgodnie z normami ISO serii 9000. Specjaliści z firm certyfikujących przybliżali czytelnikom zasady zarządzania przez jakość oraz korzyści wynikające z wprowadzenia tego systemu. Wdrażanie norm serii 9000 nie jest wprawdzie w branży poligraficznej zjawiskiem powszechnym, jednak coraz częstszym i prawie każdy numer naszego miesięcznika przynosi informacje o zdobyciu certyfikatu przez kolejne firmy. Tym razem postanowiliśmy poświęcić więcej uwagi specyfice wdrażania systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach przemysłu poligraficznego. O podzielenie się swoimi spostrzeżeniami poprosiliśmy specjalistów z kilku firm certyfikujących, lokujących się w pierwszej dziesiątce w rankingu publikowanym przez „Puls Biznesu” (zwróciliśmy się do firm, które na swoich listach referencyjnych wymieniają przedsiębiorstwa poligraficzne). Wypowiedzi dla redakcji zgodzili się udzielić przedstawiciele dwóch firm: TÜV NORD POLSKA i RWTÜV Polska.
|
RWTÜW Polska
Ogólne zasady, założenia i cele wprowadzania certyfikowanych systemów zarządzania w oczywisty sposób dotyczą firm poligraficznych w tym samym stopniu, co firm z innych branż. Obowiązują te same zasady zarządzania oraz wymagania normy. Te same są także powody, dla których zarządzający firmami decydują się na przyjęcie modelu zarządzania jakością zgodnie z normą ISO 9000.
Doświadczenia audytowe pozwalają jednak na stwierdzenie, że usługi poligraficzne mają swoją specyfikę, wyróżniającą je spośród innych branż i dlatego wymagają od wprowadzających system zarządzania jakością szczególnego podejścia. Poniżej zwracam uwagę na te właśnie specyficzne obszary działania firm poligraficznych (być może nie na wszystkie) wymagające właściwego podejścia. Nie są to jednak wskazówki, jak należy te wymagania normy spełnić. Udzielenie odpowiednich wskazówek jest zadaniem dla wdrażających system, gdyż stosowane w praktyce uregulowania nie są jednakowe dla wszystkich firm poligraficznych, zależą bowiem od wielu czynników (wielkości firmy, rodzaju usług, organizacji pracy, kwalifikacji pracowników itp.).
Do szczególnych uwarunkowań działania firm poligraficznych należy zaliczyć krótkie terminy wykonania usług. Ogólnie wiadomo, że firmy poligraficzne działają w niedoczasie. Klienci często narzucają bardzo krótkie terminy realizacji zlecenia. Wymaga to od firmy bardzo dobrej, kompetentnej oceny możliwości realizacji zamówienia na etapie jego przyjmowania (norma pkt. 7.2 - procesy związane z klientem). Bardzo często konieczne jest zaangażowanie w tę ocenę oprócz działu obsługi klienta także innych pracowników (technologia, ogólnie pojęta produkcja, zaopatrzenie). Kapitalną rolę odgrywa w takich przypadkach także organizacja realizacji zamówień, a zwłaszcza planowanie. Znane są przypadki, kiedy planowanie jest prowadzone w sposób ciągły, a plany dla realizatorów procesów (emitowane w systemie komputerowym) są identyfikowane godziną ich emisji.
Wiele firm poligraficznych posiada studia graficzne i oferuje klientom oprócz drukowania także usługę projektowania wyrobu. Projektowanie graficzne w zależności od przedmiotu projektu wymaga bardzo zróżnicowanego czasu realizacji: od godzin - w wypadku prostego zadania, do wielu dni. Wymaga to ustalenia dość elastycznych reguł dla procesu projektowania. Bez względu bowiem na stopień skomplikowania projektu proces ten powinien spełniać wymagania normy (pkt. 7.3) w zakresie ustalenia danych wejściowych, danych wyjściowych, weryfikacji, przeglądu i wreszcie walidacji projektowania. Nie jest to łatwe, w szczególności przy „szybkich” projektach.
Pomimo ciągłego i szybkiego postępu technicznego ciągle jeszcze, i słusznie, uważa się, że drukowanie jest nie tylko pracą, ale także sztuką. Wyrób (wydruk) najczęściej jest oceniany przez klienta subiektywnie, zmysłem wzroku (norma pkt. 8.2.4 - monitorowanie i pomiary wyrobu). Wiadomo, że ten sam wydruk może być różnie oceniany przez różne osoby i niekoniecznie wyrób uznany za zgodny z wzorem przez drukarza zostanie tak samo oceniony przez klienta. Dotyczy to w szczególności kolorystyki, która może różnić się od wyobrażeń klienta, choćby z powodu rodzaju materiału, na jakim się drukuje. W związku z tym należy dążyć do uzyskania od klienta zaakceptowanej odbitki próbnej (cromalin, matchprint). Nie zawsze jest to możliwe, gdyż klienci minimalizując koszty często rezygnują z wykonania takiego wzoru. Rozwiązaniem w takiej sytuacji jest przedstawienie klientowi do akceptacji pierwszych wydruków z maszyny. Niebagatelną rolę odgrywają kwalifikacje drukarza-maszynisty. To on na podstawie osobistego doświadczenia i znajomości maszyny decyduje o końcowym efekcie. I dlatego bardzo istotny jest system wewnętrznego szkolenia pracowników oraz oceny ich kwalifikacji, a co za tym idzie, powierzania im odpowiedzialności za wykonywane prace i ich jakość (norma, pkt. 6.2.2).
Powyższe spostrzeżenia na pewno nie wyczerpują tematu. Autor wyraża nadzieję, że mimo to będą pomocne osobom wprowadzającym systemy zarządzania jakością w firmach poligraficznych, zwracając im uwagę na niektóre istotne zagadnienia.
Andrzej Kostecki
audytor wiodący firmy RWTÜV Polska
TÜV NORD POLSKA
Branża poligraficzna jest specyficznym segmentem rynku. Dlatego też zainteresowanie wdrażaniem systemów zarządzania jakością jest nieco odmienne niż w innych branżach. W większości przypadków czynnikiem inicjującym zainteresowanie systemem zarządzania zgodnym z wymaganiami ISO 9001 jest wymaganie klienta, wymaganie ze strony właściciela mającego wdrożony taki system (np. spółki matki) lub wreszcie wymogi techniczne.
Odbiorca indywidualny zazwyczaj nie stawia żadnych wymagań co do tego, w jaki sposób jest zarządzana firma, której produkt (np. książkę, gazetę, kalendarz) kupuje. Dla tego odbiorcy, poza ceną, liczyć się będzie tylko zawartość merytoryczna oraz wrażenie, jakiego doznaje trzymając produkt w ręku. Jedynie co bardziej świadomi klienci zwrócą uwagę na aspekt ekologiczny, to znaczy zastosowanie ekologicznych surowców. Brak zainteresowania klientów indywidualnych podejściem systemowym producentów tłumaczy z jednej strony słaba znajomość w społeczeństwie zasad zarządzania jakością, a z drugiej niski poziom ryzyka ponoszonego z tytułu zakupu produktu złej jakości.
Inaczej jest w przypadku odbiorcy instytucjonalnego. To właśnie on wymusza stosowanie systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO 9001. Motywacją jego postępowania jest zimna kalkulacja ryzyka i związanych z nim kosztów jakości. Analiza skutków potencjalnych niezgodności wynikających z potencjalnych błędów poddostawców zachęca do działań zapobiegawczych, czyli mówiąc najprościej, do dmuchania na zimne. Dla przykładu, firmie farmaceutycznej ze względów bezpieczeństwa zależeć będzie na tym, by wydrukowane ulotki informacyjne były zgodne z wzorcami. Spełnienie tego wymogu ma zapewnić wprowadzone u dostawcy podejście systemowe zgodne z wymaganiami normy ISO 9001. Także reklamodawca może być niezadowolony, gdy promowane przez niego logo ma na wydruku inny niż oczekiwany kolor czy kształt.
Być może przyczyną tego, że wiele zakładów poligraficznych nie ma jeszcze wdrożonych i certyfikowanych systemów zarządzania jakością jest fakt, że ich klientami są odbiorcy indywidualni. W naszej jednostce certyfikacyjnej proces certyfikacji systemu zarządzania jakością zakończyły dotychczas tylko cztery zakłady poligraficzne. Dwa z nich certyfikowały się jeszcze na zgodność z wymaganiami normy ISO 9002:1994 (obecnie oczywiście spełniają wymagania normy ISO 9001:2000). Wiem o trzech rozpoczętych procesach wdrożenia systemów zarządzania jakością, jednak dotąd systemy te jeszcze nie dojrzały do procesu certyfikacji.
Wojciech Kozak
Dyrektor ds. Rozwoju TÜV NORD POLSKA
*
Z przedsiębiorstw, które znalazły się w pierwszej dziesiątce rankingu „Pulsu Biznesu”*, osiem wymienia na swoich listach referencyjnych przedsiębiorstwa poligraficzne. Do tej ósemki zwróciliśmy się z prośbą o informację na temat liczby certyfikatów zgodności systemu zarządzania z normami serii ISO 9000, przyznanych przedsiębiorstwom poligraficznym w całym okresie działalności firmy. Na nasze zapytanie odpowiedziało pięć firm. Powyżej prezentujemy zestawienie uzyskanych danych. Firmom, które odpowiedziały na nasze zapytanie, dziękujemy za pomoc.
Redakcja
|
|
|
|
